بازی درمانی در مشهد

بازی درمانی چیست؟

بازی درمانی نوعی روان درمانی است که عمدتاً برای کودکان استفاده می شود. کودکان ممکن است برای پردازش احساسات یا بیان مشکلات خود به والدین یا دیگر بزرگسالان دچار مشکل شوند. بازی درمانی، اگرچه به نظر یک بازی عادی است، اما می تواند در کمک به کودکان برای غلبه بر چالش های عاطفی و روانی خود بسیار موثر باشد. یک درمانگر آموزش دیده می تواند از بازی درمانی برای مشاهده و درک جنبه های مشکلات کودک استفاده کند و سپس به کودک در کشف احساسات و مقابله با آسیب های حل نشده کمک کند. از طریق بازی، کودکان می توانند راهبردهای جدیدی برای مقابله با مشکلات و جایگزینی رفتارهای ناسازگار بیاموزند.

بازی درمانی توسط متخصصان مختلف سلامت روان از جمله روانشناسان، روانپزشکان، کاردرمانگران، گفتاردرمانگران، فیزیوتراپیست ها و مددکاران اجتماعی انجام می شود. مزایای بازی درمانی عبارتند از: افزایش احساس مسئولیت در قبال برخی رفتارها،توسعه راهبردهای مقابله ای و مهارت های حل مسئله خلاق، افزایش عزت نفس،همدلی و احترام به دیگران ،کاهش اضطراب، یادگیری بیان و شناسایی احساسات، بهبود مهارت های اجتماعی،  ایجاد روابط خانوادگی قوی تر…

بازی درمانی همچنین می تواند رشد زبان و یا مهارت های حرکتی ظریف را بهبود بخشد. توجه به این نکته مهم است که بازی درمانی جایگزینی برای دارو یا سایر روش های درمانی نیست، بلکه رویکردی مکمل است که می تواند به تنهایی یا همراه با سایر درمان ها مورد استفاده قرار گیرد. شکاف قابل توجهی در ارتباط بین کودکان و بزرگسالان وجود دارد. کودکان، بسته به سن و مرحله رشد خود، ممکن است به اندازه بزرگسالان مهارت های زبانی نداشته باشند. آنها ممکن است احساساتی را تجربه کنند اما برای ابراز آنها به بزرگسالان تلاش کنند یا ممکن است بزرگسال مورد اعتمادی نداشته باشند که به او اعتماد کنند.

کودکان از طریق بازی دنیای خود و جایگاه خود را در آن درک می کنند. بازی فضایی را فراهم می کند که آنها بتوانند آزادانه ترین احساسات و عواطف خود را بیان کنند. اسباب بازی ها می توانند به نمادهایی تبدیل شوند که معنای عمیق تری را منتقل می کنند. در طول بازی، کودکان ممکن است بیشتر احساسات خود را به اشتراک بگذارند و مقاومت کمتری در برابر انجام آن داشته باشند. با این حال، آنها همچنان در کنترل هستند و با شرایط خود ارتباط برقرار می کنند. ویژگی های بازی درمانی بسته به درمانگر و نیازهای منحصر به فرد کودک متفاوت خواهد بود. درمانگر ممکن است در ابتدا از کودک بخواهد که به سادگی بازی را مشاهده کند. جلسات معمولاً 30 تا 45دقیقه طول می کشد و هر هفته یک جلسه یا بیشتر برگزار می شود. تعداد جلسات مورد نیاز بستگی به پاسخ کودک به این نوع درمان و نیازهای فردی او دارد.

بازی درمانی می تواند به صورت فردی یا گروهی انجام شود. به طور خلاصه، بازی درمانی یک رویکرد درمانی است که از بازی برای کشف و پرداختن به مسائل روانشناختی استفاده می کند. می توان از آن به تنهایی یا همراه با سایر درمان ها و داروها استفاده کرد، به ویژه برای کودکانی که در تلاش برای ابراز احساسات خود هستند.

چه کودکانی به بازی درمانی نیاز دارند؟

بازی‌درمانی یک رویکرد قدرتمند و مؤثر برای کمک به کودکانی است که با طیف وسیعی از چالش‌های هیجانی، اجتماعی، رفتاری و رشدی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. در ادامه، گروه‌های اصلی کودکانی که به بازی‌درمانی نیاز دارند، به تفکیک دسته‌بندی شده‌اند:

۱. کودکان با مشکلات هیجانی و عاطفی

این کودکان اغلب در درک و مدیریت احساسات خود دچار مشکل هستند. بازی‌درمانی به آن‌ها کمک می‌کند تا احساساتشان را بشناسند، نام‌گذاری کنند و به شیوه‌ای سالم ابراز نمایند.

• کودکانی که دچار اضطراب جدایی، اضطراب اجتماعی، ترس‌های خاص (فوبیا) یا نگرانی‌های کلی هستند.
• کودکانی که نشانه‌هایی از گوشه‌گیری، بی‌علاقگی به فعالیت‌های لذت‌بخش و غمگینی مداوم دارند.
• کودکانی که خود را بی‌ارزش می‌دانند، خجالتی هستند و در موقعیت‌های اجتماعی منفعل عمل می‌کنند.
• کودکانی که در کنترل خشم خود ناتوانند و آن را به صورت فیزیکی یا کلامی بروز می‌دهند. بازی‌درمانی به آن‌ها راه‌های جایگزین و سازنده‌تری برای ابراز خشم می‌آموزد.

۲. کودکان با مشکلات رفتاری

رفتارهای چالش‌برانگیز اغلب ریشه در مشکلات هیجانی حل‌نشده دارند. بازی‌درمانی به ریشه‌یابی این رفتارها و اصلاح آن‌ها کمک می‌کند.

• کودکان با اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی (ADHD)
• کودکان با رفتارهای مقابله‌ای و نافرمانی
• کودکان دچار شب ادراری یا سایر مشکلات دفعی (با منشأ روانی)
• کودکان با مشکلات در مدرسه مانند مشکل در پیروی از قوانین کلاس، دعوا با هم‌کلاسی‌ها یا افت تحصیلی ناگهانی.

۳. کودکان با اختلالات رشدی-عصبی

برای این گروه از کودکان، بازی‌درمانی یک ابزار کلیدی برای تقویت مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی است.

• کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم (ASD)
• کودکان با تأخیر در رشد مانند گفتار یا مهارت‌های اجتماعی
• کودکان با اختلالات یادگیری

۴. کودکانی که شرایط خاص یا استرس‌زا را تجربه کرده‌اند

بازی‌درمانی یک فضای امن برای پردازش تجربیات سخت و آسیب‌زا (تروما) فراهم می‌کند.

• کودکانی که در حال سازگاری با جدایی والدین و تغییرات ساختار خانواده هستند.
• کودکانی که یکی از نزدیکان خود را از دست داده‌اند.
• کودکانی که شاهد یا قربانی خشونت خانگی، سوءاستفاده یا بی‌توجهی بوده‌اند.
• کودکانی که یک بیماری مزمن دارند یا بستری شدن در بیمارستان و اقدامات پزشکی دردناک را تجربه کرده‌اند.
• کودکانی که حوادث طبیعی (مانند زلزله) یا سوانح (مانند تصادف) را تجربه کرده‌اند.

۵. کودکان با مشکلات در مهارت‌های اجتماعی

• کودکانی که در دوست‌یابی و پیوستن به گروه‌های همسالان مشکل دارند.
• کودکانی که در درک دیدگاه دیگران (همدلی) و همکاری با آن‌ها ضعیف هستند.

اگر والدین یا مربیان متوجه شوند که کودکی با یکی از این چالش‌ها روبرو است و بازی‌های عادی او فاقد خلاقیت، تعامل یا شادی است، مراجعه به یک بازی‌درمانگر متخصص می‌تواند گام بسیار مهمی در جهت بهبود سلامت روان و کیفیت زندگی او باشد.