غربالگری رشد کودک چیست؟

غربالگری رشد روندی است که به شناسایی کودکانی که در معرض ناتوانی یا تاخیر در رشد قرار دارند کمک می کند. در واقع غربالگری رشدی یک سری تست ها و آزمون های معتبر علمی هستند که برای جداسازی افراد دارای اختلال از افراد سالم انجام می گیرد. به عبارتی دیگر در غربالگری به دنبال آن هستند که بدانند آیا شخص به درمان نیاز دارد یا نه.

در طول غربالگری رشد کودکان در مشهد ممکن است از کودک خواسته می شود که فعالیت های ساده ای مانند چیدن بلوک، پیروی از دستورالعمل های ساده، اشاره به اعضای بدن و ‌… انجام دهند. متخصص نیز به عنوان ارزیاب، رفتار کودک را ثبت می کند و هر رفتاری از کودک که با استانداردهای رشد مطابقت نداشته باشد راهکاری برای آن ارائه می دهد.

در غربالگری رشد نقاط عطف دوران رشد اولیه کودک را در زمینه های مختلفی مانند رشد شناختی، هیجانی، فیزیکی و اجتماعی شناسایی می کنند. این روند کمک می کند تا هرگونه نگرانی در مورد رشد کودک که در آینده ممکن است مانع رشد و یادگیری کودک شود و به مداخله یا ارزیابی نیاز داشته باشد شناسایی شوند.

ارزیابی رشد کودک چگونه انجام می شود؟

ارزیابی رشد کودکان باید متناسب با سن کودک و تاخیر یا مشکلی که احتمال آن بالا است انجام شود. در ارزیابی رشد کودکان معمولا طیفی از سوالات جزئی نظیر حرکات فیزیکی، رشد کودک، رفتار، بازی و تعاملات او با اعضای خانواده و دیگران از والدین پرسیده می شود.

در این ارزیابی همچنین کودک تحت مجموعه ای از آزمایشات مانند معاینه فیزیکی، مشاهده بازی کودک، غربالگری شنوایی و بینایی، تست های استاندارد و تکالیف خاصی که به کودک برای شناسایی نقاط قوت و ضعف به او داده می شود قرار می گیرد.

اگر پزشکی به شما توصیه کند که از کودکتان یک ارزیابی رشد بگیرید ممکن است احساس ترس، نگرانی و حتی عذاب وجدان داشته باشید چرا که هیچ والدی دوست ندارد کودکش به مشکلی دچار است اما نگران نباشید این موضوع کاملا طبیعی است و فقط یک ارزیابی رشد برای معاینه کودک شما است.

در اغلب موارد توصیه برای یک ارزیابی رشد به معنی تشخیص یک مشکل است نه به معنی اینکه یک مشکل خیلی جدی و خطرناک وجود دارد.

در بسیاری از موارد، ارزیابی رشد نشان می دهد که کودک شما کاملا طبیعی و نرمال است و نیازی به درمان ندارد اما فرد ارزیاب ممکن است برای کار کردن بیشتر با کودک به شما پیشنهاداتی دهد بنابراین بهتر است که به این ارزیابی و انجام آن نگاه مثبتی داشته باشید و بدانید که کودکتان و حتی خود شما از این رویکرد سود خواهید برد.

تشخیص نیاز کودک به ارزیابی رشد

پزشک متخصص کودکتان در هرکدام از چکاپ های سلامت او، میزان رشد و نمو او را بررسی می کند چنانچه متوجه شود که کودک شما در یک زمینه به میزان قابل توجهی از همسالانش عقب است احتمال دارد  شما را برای ارزیابی به یک متخصص در زمینه رشد و تکامل کودک ارجاع دهد.

ولی شما به عنوان والدین کودک، خودتان نیز می توانید زمینه ساز یک ارزیابی تکاملی رشد باشید چرا که والدین معمولا اولین افرادی هستند که متوجه یک تاخیر تکاملی در رشد کودک می شوند و کودکشان را بیشتر و بهتر از هرکسی می شناسند.

یک پزشک در هر ویزیت فقط چند دقیقه با کودک شما می گذراند بنابراین احتمال دارد متوجه مشکلات جزئی در کودک نشود پس اگر نگران موضوع خاصی مانند توانایی گرفتن اشیا یا مهارت گفتاری کودک خود هستید ولی پزشک به چیزی اشاره نکرد بهتر است این مسئله را خودتان مطرح کنید تا در صورت نیاز شما را به یک متخصص ارجاع دهد.