ارزیابی رشد کودکان، برآوردی نظام مند از رشد و نمو فیزیکی، ذهنی، زبانی، عاطفی و اجتماعی کودک است که توسط متخصص ارزیابی رشد یا یک تیم از متخصصان شامل متخصص اطفال، متخصص شنوایی، متخصص زبان، متخصص کاردرمانی، فیزیوتراپی و روانشناس کودک است. برای آگاهی از رشد کودک خود می توانید از غربالگری و ارزیابی رشد کودکان در مشهد که در این زمینه فعالیت دارند استفاده کنید تا کودک شما تحت مجموعه ای از آزمایشات شامل یک معاینه فیزیکی، تست های استانداردی، تست غربالگری شنوایی و بینایی، مشاهده بازی کودک و … تکالیف خاصی داده می شود تا نقاط قوت و ضعف او شناسایی شود.
در این مطلب قصد داریم تا روش های ارزیابی رشد کودکان را مورد بررسی قرار دهیم بنابراین تا انتهای این مطلب همراه ما باشید.
معنی و مفهوم ارزیابی رشد کودکان
ارزیابی رشد کودکان متناسب با سن کودک و مشکل یا تاخیری که احتمال آن وجود دارد خواهد بود. در ارزیابی رشد کودکان معمولا طیف وسیعی از سوالات جزئی درباره ی حرکات فیزیکی، رشد کودک، بازی ها، تعاملات اجتماعی و رفتار کودک از والدین پرسیده می شود.
بهترین روش های ارزیابی رشد کودکان
کودکان از بدو تولد با استفاده از تست آپگار مورد ارزیابی قرار می گیرند و پس از آن توسط پزشک اطفال به صورت ماهانه و دوره ای ارزیابی رشد انجام می شود. رشد و تکامل مجموعه ای از تغییرات کمی و کیفی است که به مرور زمان نوزاد به کودک و سپس به یک بزرگسال تبدیل می کند و مهمترین معیار تندرستی کودک است.
رشد یعنی تغییرات فیزیکی بدن ولی تکامل تغییرات در کار از نظر کیفی است که قابل اندازه گیری نیست اما روش های کلی بررسی آن نیز وجود دارد.
۱- روش صدک یا درصد
یکی از رایج ترین روش هایی که اکثر والدین با آن آشنا هستند روش صدک یا درصد است. در روش صدک ( درصد ) معیار بر ۱۰۰ قرار دارد بدین معنا که اگر جمع کل تعداد افراد نمودار ۱۰۰ نفر باشد فرد مورد نظر روی کدام منحنی است یا با کدام یک از اشخاص شباهت دارد و در نهایت بررسی می کنند که چه تعدادی از افراد در رده بالاتر و چه تعدادی از آنها در رده پایین تر قرار دارند.
به عنوان مثال اگر کودک مورد نظر روی منحی ۲۵ صدک باشد در نتیجه در می یابند که ۲۵ نفر وزن کمتر و ۷۵ نفر وزن بیشتری از کودک مورد نظر دارند. کودکی دارای رشد نرمال است که صدک خود را در طول دوره رشد حفظ کند.
۲- رشد جسمانی – حرکتی
در این روش رشد جسمانی با توجه به تخصص ارزیاب در رشد جسمانی و با توجه به جدول رشدی معتبر بررسی می شود. در زمینه رشد حرکتی با توجه به مهارت های حرکتی درشت ( هل دادن، دویدن، پریدن ) و مهارت های حرکتی ظریف ( دکمه بستن، رنگ آمیزی، نقاشی، کار با انگشتان )، مهارت های حرکتی ادراکی ( رد شدن از میان مانع ها )، مهارت های هماهنگی حرکتی ( زدن توپ به دیوار و گرفتن آن با پا یا دست ) و نگاه به آزمون های معتبر در زمینه ارزیابی تشخیص جهت غربالگری انجام می شود.
۳- مهارت های روانی / عاطفی
ارزیابی مهارت های روانی / عاطفی توسط متخصصین روانشناس کودک و با توجه به جنس، سن، موقعیت خانوادگی و سایر مواردی که در این حوزه از رشد کودک دخیل هستند مورد ارزیابی قرار می گیرند.
۴- مهارت های فردی – اجتماعی
مجموعه ای از مهارت ها و توانایی ها در کنار یکدیگر، مهارت های فردی و اجتماعی را تکمیل می کنند. در این بخش ارزیابی توسط یک تیم متخصص شامل گفتار درمان، متخصص رشد، سایر متخصصین توانبخشی و روانشناس کودک انجام خواهد گرفت.
۵- رشد شناختی
رشد شناختی به توانایی های فکری و فرایند تکامل ذهنی در طول زمان گفته می شود. رشد شناختی در واقع شامل پردازش اطلاعات، توانایی های یادگیری و حل مسئله است. رشد شناختی با توجه به تخصص ارزیاب و همچنین آزمون های سنجش بهره هوشی مانند تست بینه مورد بررسی قرار می گیرد.
ویژگیهای یک ارزیابی تکاملی رشد خوب
نتیجه ارزیابی ها با یکدیگر تفاوت دارد چرا که هر کودک و هر خانواده ای با دیگر فرق دارند. ولی به طور معمول بهترین ارزیاب دارای ویژگی های زیر است.
۱- ارزیابی باید توسط یک تیم پزشکی انجام شود
ارزیابی رشد کودکان باید توسط تیم پزشکی از جمله یک متخصص اطفال، فیزیوتراپ، روانشناس کودک، شنوایی سنجی و بینایی سنجی انجام شود تا تصویر کاملی از مهارت های کودک به دست آید و این تیم نیز به درک کاملی از رشد کودک برسند.
۲- والدین و متخصصان باید با هم همکاری کنند
هر والدینی در رابطه با شناختی که از کودک خود دارد کارشناس است بنابراین باید نقشی کلیدی در فرآیند ارزیابی داشته باشد. در اختیار گذاشتن نظرات و اطلاعات والدین در مورد چگونگی رشد کودک با پزشک لازم و حیاتی است.
۳- کودک باید در محیطهای متفاوت و با حضور افراد مختلف بررسی شود
رفتار اغلب کودکان پیچیده است بنابراین برای داشتن تصویری کامل و جامع از اینکه کودک چگونه بازی می کند، استدلال می کند، حرکت و تعامل می کند، استدلال می کند باید در محیط های متفاوتی و با حضور افراد مختلف بررسی شود. به عنوان مثال رفتار کودک در کنار خواهر و برادرش با رفتارش در مهد کودک متفاوت است پس یک تیم ارزیاب خوب باید تمام این عوامل را در نظر بگیرد.
۴- فرایند ارزیابی باید نقاط ضعف و قوت کودکتان را شناسایی کند
رشد کودکان موضوعی بسیار پیچیده است. یک ارزیاب خوب باید عملکرد کودک را در بسیاری از زمینه ها در نظر بگیرد نه اینکه فقط یک یا دو مورد را که به نظر می رسد کودک در آنها مشکلی ندارد مورد ارزیابی قرار دهد.
جمع بندی
ارزیابی رشد کودکان و پشتیبانی از حقوق آنها، مهم ترین کارهایی هستند که والدین می توانند برای اطمینان از رشد کودک خود در تمام زمینه ها انجام دهند. در این مقاله از سایت راد معنی و مفهوم ارزیابی رشد کودکان، روش های ارزیابی رشد کودکان و در آخر ویژگی های یک ارزیابی تکاملی رشد خوب را برای شما بررسی کردیم امید است که با مطالعه این مطلب اطلاعات مفیدی کسب کنید.
