کودکان مبتلا به اوتیسم یک چالش منحصر به فرد دارند به نام مشکل ارتباطی. که والدین، پرستاران و درمانگران درگیر می کند. بسیاری از کودکان در این طیف تعامل با چهره های جدید و قرار گرفتن در محیط های ناشناخته و موقعیت های جدید را دوست ندارند.
بعضی از تمرینات گفتار درمانی برای کودکان مبتلا به اوتیسم را می توان در خانه زیر نظر والدین و راهنمایی یک گفتاردرمانگر (آسیب شناس گفتار زبان) انجام داد.
مداخلات اولیه مانند گفتار درمانی اوتیسم و تمرینات اصلاح رفتار میتواند برای کودک در طیف اتیسم مفید باشد. تحقیقات نشان می دهد که برخی از کودکانی که از کودکی فعالیتهای توانبخشی مانند کاردرمانی و گفتار درمانی را شروع کردند، شانس بیشتری برای غلبه بر علائم و نشانه های اوتیسم در بزرگسالی دارند.
بعضی ازتکنیک های درمانی می تواند توسط والدین و در محیط غیر درمانی انجام شود. این فعالیتها شامل کارهایی باشد که میتواند بخشی از فعالیتهای روزانه مانند بازی کردن،داستان خواندن ناهار یا شام خوردن با کودک باشد.
والدین می توانند 5 تا 10 دقیقه از زمان روزانه خود را به تمرینات و فعالیت ها روزانه کودک خود اضافه کنند. به یاد داشته باشید که این “جلسات” را برای کودک کوتاه و جذاب نگه دارید.
اگر کودک شما دارای تاخیر در گفتار و سایر علائم اوتیسم است، می توانید تمرینات گفتار درمانی متعددی را در خانه امتحان کنید تا به رشد گفتار و زبان او کمک کنید.
تمرینات گفتار درمانی کودکان اوتیسم
خانواده های کودکان مبتلا به اوتیسم به محض تشخیص مشکلات گفتاری در کودکان از یک گفتار درمانگر یا آسیب شناس گفتار، تمرینات گفتار درمانی کودک را در کلینیک یا منزل شروع می کنند.
استراتژی های گفتاردرمانی برای کودکان مبتلا به اوتیسم با هدف بهبود و تقویت مهارت های ارتباطی می باشد که به عبارت زیر هستند.
۱- آموزش کلمات ضروری از تمرینات گفتار درمانی کودکان اوتیسم
کودکان مبتلا به اوتیسم از کلمات محدودی استفاده می کنند و قادر به صحبت کردن زیاد نیستند بنابراین با آموزش لغات ضروری مثل صبر کن، کمک، بیشتر و … می توان برای برقراری ارتباط بهتر به آنها کمک کرد.
۲- تقلید صدای حیوانات از تمرینات گفتار درمانی کودکان اوتیسم
تحقیقات حاکی از آن است که کودکان مبتلا به اوتیسم عاشق حیوانات هستند و به صدای آن ها بهتر پاسخ می دهند بنابراین با آموزش صدای حیوانات به این طیف از کودکان پس از مدتی تلاش خواهند کرد که صداها را به خوبی تولید کنند.
۳- استفاده از جایزه در مقابل پیشرفتهای مثبت
جایزه و تشویق بخش جدایی ناپذیر در برابر پیشرفت های مثبت تمرینات گفتار درمانی کودکان اوتیسم است به خصوص کودکانی که اوتیسم متوسط تا خفیف دارند به خوبی در برابر جایزه ها و تشویق هایی که برایشان در نظر گرفته می شود، پاسخ می دهند.
این جایزه ها می توانند تماشای یک کارتون، انجام بازی های مورد علاقه، بستنی، شکلات و … باشد.
۴- استفاده از مهارت های مفهومی
همیشه توانایی بیان مفاهیم انتزاعی به معنای درک آن ها نیست، بعضی از کودکان با مفهوم سازی زبان انتزاعی مشکل دارند بنابراین گفتار درمانگران به توسعه مفهوم در آنها کمک میکنند.
۵- ارتباط غیرکلامی از تمرینات گفتار درمانی کودکان اوتیسم
از تمرینات گفتار درمانی کودکان اوتیسم که توسط گفتار درمانگر به کودکان طیف اوتیسم آموزش داده می شود، می توان به شناسایی زبان بدن و حالات چهره دیگران، حرکات پروکسمیک، حرکات رایج و … اشاره کرد.
۶- پرسیدن و پاسخگویی به سوالات
بدون کمک، این طیف از کودکان ممکن است توانایی پرسش و همچنین پاسخ دادن به سوالات را یاد نگیرند، یک گفتار درمانگر باید به این دسته از کودکان بیاموزد که تشخیص دهند چه زمانی سوال بپرسند و براساس آنها پاسخ دهند.
همچنین گفتار درمانگر می تواند به کودک در طراحی، روش پرسیدن و درک سوالات خود کمک کند.
تمرینات گفتار درمانی برای طیف اوتیسم در اوایل دوران کودکی
برنامه جلسات گفتار درمانی برای اختلال طیف اوتیسم در سنین پایین کودکان با هدف تقویت مهارت های ارتباطی آنها می باشد.
در اینجا چند تمرین وجود دارد که می توانید در خانه با کودک خود انجام دهید:
- صداهای حیوانات را تقلید کنید
تحقیقات نشان می دهد که کودکان مبتلا به اوتیسم (ASD) اغلب حیوانات را دوست دارند و بهتر به صداهای حیوانات پاسخ می دهند. می توانید از این موضوع برای شبیه سازی قطار حیوانات و مزارع حیوانات اسباب بازی استفاده کنید.
هنگامی که کودک شما هر حیوانی را بلند می کند، صداهای حیوانات را تقلید کنید. به زودی می بینید آنها سعی می کنند این صداها را دربیاورند.
- کلمات ضروری را به آنها بیاموزید
یادگیری استفاده از چند کلمه ضروری مانند “بیشتر”، “کمک” و “وایستا” می تواند در دراز مدت به کودک شما کمک کند. بسیاری از کودکان مبتلا به اوتیسم برای استفاده از کلمات شناخته شده جدید تلاش می کنند.
کودکان مبتلا به اوتیسم اغلب دایره واژگان محدودی دارند یا زیاد صحبت نمی کنند. با این حال، آنها ممکن است کلمات جدیدی را مانند بقیه بچه های اتیسم یاد بگیرند.
می توانید با کودک خود در محیط های آشنا و معمولی بازی کنید سعی کنید از چند کلمه آسان اما ضروری را به او بیاموزید. به عنوان مثال، در طول ناهار یا شام، هنگامی که آنها خوردن بخشی از غذایی را که دوست دارند تمام کردند، می توانید با اشاره به بشقاب آن ها بگویید “بیشتر”. حتماً «بیشتر» را با علامت تکرار کنید.
ممکن است مدتی طول بکشد تا کودک شما پاسخ دهد و در نهایت کلمات را بیان کند. مهم این است که امید خود را از دست ندهید. و ادامه بدهید هنگامی که با فردی در طیف کار می کنید، صبر و منظم بودن بسیار ضروری است.
- برای این تمرین از اسباب بازی ها و تنقلات مورد علاقه فرزندتان استفاده کنید
از اسباب بازی و تنقلات مورد علاقه فرزندتان استفاده کنید. اقلام را دور از دسترس آنها اما در محدوده دید آنها نگه دارید.
.با اشاره و گفتن نام «اسباب بازی» یا «میان وعده» در چند روز اول به آنها کمک کنید نام آن ها را تکرار کند. ممکن است مدتی طول بکشد،تا کودک شما یاد بگیرد نام آنها را بگوید
گام بعدی این است که کودک بزرگسال را با حرکات، نشانه ها یا نگاه کردن به وسیله مورد نظر هدایت می کند. یک کودک با علائم خفیف تا متوسط اتیسم نیز ممکن است نام موارد را یاد بگیرد و از نام آنها برای درخواست استفاده کند.
- تشویق مثبت ارائه دهید
بسیاری از کودکان مبتلا به اوتیسم، به ویژه آنهایی که دارای اوتیسم خفیف تا متوسط هستند، به خوبی به تشویق مثبت پاسخ می دهند. تشویق مثبت بخش جدایی ناپذیر از تمرینات گفتار درمانی مختلف است که کارشناسان برای کودکان اوتیسم توصیه می کنند.
فرایند ساده است – هر بار که آنها به اسم خود عکس العمل نشان می دهندو یا دستورالعمل های شما را دنبال می کنند، پاداش مطلوبی ارائه دهید. این می تواند یک تکه شکلات، یک پیمانه بستنی،و یا وقت اضافی با اسباب بازی هایی باشد که دوست دارند، یا 30 دقیقه وقت اضافی برای تلویزیون. پاداش باید چیزی باشد که کودک از آن لذت ببرد و دوست داشته باشد.
کودکان مبتلا به اوتیسم اغلب برای پاسخ به نام خود، پیروی از دستورالعملهای چند مرحلهای یا برقراری مکالمه تلاش میکنند. این تمرین گفتاردرمانی اوتیسم برای کودکان ممکن است کودک را تشویق کند تا رفتاری را که شما مطلوب میدانید انجام دهد.
در ادامه، روشهای گفتار درمانی برای اختلال طیف اوتیسم در کودکان 5و 6 سال ارائه داده می شود-
5.به آنها انتخاب های متعدد ارائه دهید
شما می توانید با ارائه بیش از یک گزینه در موقعیت های روزمره به کودکان مبتلا به اوتیسم آموزش دهید که خودشان انتخاب کنند. شما می توانید این تمرین را به محض اینکه فرزندتان به اندازه کافی بزرگ شد تا صحبت کند شروع کنید. این یک تمرین گفتار درمانی ضروری برای اوتیسم است که آنها را تشویق می کند تا خودشان انتخاب کنند.
به آنها اجازه دهید تعدادی عکس را که در یک موضوع مشترک هستند بر اساس شباهت ها مرتب کنند. چندین کارت تصویری را با هم مخلوط کنید و به فرزندتان اجازه دهید غذاهای مختلفی که می خوریم، لباس هایی که می پوشیم و مکان هایی که بازدید می کنیم را شناسایی کند. این یک تمرین گفتار درمانی جالب و محرک برای کودکان پیش دبستانی اوتیسم است.
به فرزندتان اجازه دهید کارت های تصویری مختلف را طوری مرتب کند که برای او منطقی باشد. تفکر مستقل، حل مسئله و مهارت های تحلیلی را تشویق می کند.
- با فرزندتان داستان های کوتاه بخوانید
ممکن است کودک شما تاخیر در گفتار داشته باشد، یا ممکن است کلام نداشته باشد. اینها اختلالات رایج گفتار-زبان مرتبط با اوتیسم هستند.شعر خواندن با آنها و حتی خواندن کلمات هم قافیه می تواند تمرین خوبی باشد که آنها را تشویق به صحبت کند.
یک کتاب تعاملی را انتخاب کنید که دارای عکسها، تصاویر، باشد. در حین خواندن، سعی کنید به هر تصویر اشاره کنید و آنچه را که می بینید توصیف کنید.
خواندن کتاب برای کودک – ورزش روزانه برای کودک مبتلا به اوتیسم
بسته به سن فرزندتان، میتوانید از او بخواهید آنچه را که میبینند توصیف کنند. مثلا می توانید به عکس یک سگ اشاره کنید و بپرسید چه رنگی است. یا می توانید از کودک خود بخواهید که به پرنده سفید در تصویر اشاره کند.
سعی کنید در مورد داستان، موضوعات و تصاویر گفتگو کنید. اگر فرزندتان به کتابی که با هم می خوانید علاقه نشان می دهد، سؤالات ساده «بله» یا «خیر» از کودکتان درباره داستان و شخصیت های آن بپرسید.
- در فعالیت های حسی شرکت کنید
بسیاری از کودکان مبتلا به ASD دارای اختلال پردازش حسی هستند. این می تواند بر نحوه دریافت، پردازش و تفسیر سیگنال های دریافتی از محیط اطراف توسط مغز آنها تأثیر بگذارد. فعالیتهای حسی میتوانند مهارتهای ارتباطی را که کودک شما قبلاً آموخته است، مهار کند. بهبود مهارت های ارتباطی و همکاری آنها یکی از فواید گفتار درمانی برای اوتیسم است.
برخی از رایجترین و مؤثرترین فعالیتهای حسی برای کودکان مبتلا به ASD شامل آلات موسیقی خانگی، نقاشی با ردپا با آرد ذرت و خمیر بازی معطر است. ایده این است که به کودکان خود کمک کنید تا تجربه ای از بافت ها، بوها و احساسات مختلف داشته باشند. ممکن است به کودک شما کمک کند تا با احساسات جدید باز شود.
درصد زیادی از کودکان مبتلا به ASD از بوها و بافت های خاص بیزار هستند. هنگام تنظیم جداول فعالیت حسی آنها، حتماً مواردی که دوست دارندرا در نظر بگیرید.
- از تابلوهای ارتباطی استفاده کنید
تابلوهای ارتباطی بخش مهمی از فعالیت های گفتار درمانی برای کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم هستند. می توانید از تخته های دست ساز یا دیجیتالی با گوشی های هوشمند و آی پد این تخته ها را تهیه می کنید. انتخاب شما باید به این بستگی داشته باشد که فرزند شما کدام نوع را بیشتر دوست دارد.
تابلوهای ارتباطی بخشی از یک وسیله ارتباطی تقویتی برای کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم هستند. می توانید استفاده از آنها را در خانه شروع کنید، به خصوص اگر کودک شما صحبت نمی کند یا خیلی کم صحبت می کند.
تابلوهای ارتباطی معمولاً دارای یک مجموعه کارت با انواع تصاویر مربوط به یک رویداد هستند، به عنوان مثال، “بازی”. و مجموعه دیگر با طیفی از احساسات مانند چهره شاد، چهره غمگین یا عصبانی همراه است. کودک می تواند در پاسخ به رویداد یا اقدامی که شما انتخاب می کنید به احساس خود اشاره کند.
می توانید فرزندتان را تشویق کنید که از تخته ارتباطی برای پیام های ساده ای مانند «من گرسنه هستم»، «من باید به دستشویی بروم» و «من می خواهم بازی کنم» استفاده کند. میتوانید به آرامی مهارتهای ارتباطی آنها را با استفاده از تابلوها برای انتخاب و پرسیدن سؤالات ارتقا دهید.
- حالات صورت را به آنها بیاموزید
کودکان مبتلا به اوتیسم اغلب در درک حالات چهره مشکل دارند. آنها ممکن است برای درک معنای لبخند یا اخم روی صورت شما تلاش کنند.
می توان معنای هر عبارت و اهمیت آن را در حوزه اجتماعی به آنها آموزش داد. برای این تمرین می توانید از کارت های تصویری یا تابلوهای ارتباطی نیز استفاده کنید. نام را بگویید و هر احساس یا عبارتی را توصیف کنید.
اگر کودک شما کمی بزرگتر از یک کودک پیش دبستانی است، می توانید با استفاده از برنامه ها یا کارت های بیان چهره دیجیتال بازی مشابهی را انجام دهید. مطمئن شوید که پاسخهای چند گزینهای شرح احساسات را دارند، تا فرزندتان بتواند پاسخ صحیح را انتخاب کند.
- به آنها بیاموزید که سوال بپرسند
می توانید این تمرین را با استفاده از یکی از اسباب بازی های مورد علاقه فرزندتان شروع کنید. آن را در یک کیسه مات پنهان کنید و از کودک خود بخواهید که بپرسد “در کیسه چیست؟”
فرزندتان را تشویق کنید تا در طول روز سؤالات بیشتری بپرسد، مانند «سگ کجا رفت؟» یا ” می توانم تلویزیون تماشا کنم؟”
هنگامی که آنها با نحوه عملکرد پرسش و پاسخ آشنا شدند، می توانید فعالیت را به سؤالات اجتماعی بیشتری گسترش دهید. از فرزندتان بخواهید که سؤالات ساده ای بپرسد، مانند «حالت چطور است؟» فهرستی از سوالات اجتماعی ساده مشابهی تهیه کنید که فرزندتان می تواند در خانه تمرین کند.
- از اشیا مورد علاقه کودک آنها استفاده کنید
کودکان در این طیف معمولاً علاقه شدیدی به اشیاء خاص دارند. اینها ممکن است شامل لگو، نقاشی، اتومبیل، حیوانات، موسیقی و وسایل باشد.
می توانید از علاقه شدید آنها برای بررسی مکالمات در مورد موضوع استفاده کنید. فرزند خود را با مطالب جدید در مورد موضوعی آشنا کنید. از آنها سؤال بپرسید، آنها را تشویق کنید که سؤال بپرسند، در برقراری ارتباط غیرکلامی شرکت کنید و با استفاده از اشیاء نوبت گرفتن را تمرین کنید.
تمرینات گفتار درمانی برای کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم در مقطع راهنمایی و دبیرستان –
- اجتماعی شدن را تشویق کنید
گروههای حمایتی و گروههای دانشآموزی را برای کودکان مبتلا به ASD پیدا کنید
فرزند نوجوان خود را تشویق کنید که با او بنشیند. حتی اگر آماده صحبت و اشتراک گذاری نیستند، باید مکانی امن داشته باشند که در آن احساس راحتی کنند.
به تدریج، هنگامی که کودک شما به طور فعال با همسالان خود ارتباط برقرار کرد، آنها را برای ناهار یا شام بیرون ببرید. در صورت تمایل، آنها را تشویق کنید تا سفارش بدهند.
- به کودک خود در مورد اضافه بار حسی آموزش دهید
بسیاری از کودکان و نوجوانان مبتلا به ASD بیش حسی را تجربه می کنند. این می تواند زمانی اتفاق بیفتد که بینایی، بویایی، لمس، شنوایی و چشایی آنها بیشتر از آنچه که می توانند پردازش کنند، جذب کنند. یک فرد مبتلا به ASD ممکن است “غیرطبیعی” به اضافه بارهای حسی واکنش نشان دهد.
نحوه واکنش فرزندتان به چنین موقعیت هایی را شناسایی کنید. محرک های آنها را شناسایی کنید.
میتوانید با معرفی هدفونهای کاهشدهنده نویز، گوشگیرها، نور ملایم و/یا ویدیوهایی با صدای طبیعت، به آنها یاد دهید که چگونه با احساس غرق شدن کنار بیایند.
- به فرزندتان کمک کنید رفتار مناسبی داشته باشد
آنچه برای یک فرد مناسب است ممکن است برای دیگری مناسب نباشد. تعاملات و رفتار مناسب می تواند با توجه به موقعیت ها، فرهنگ و روابط تغییر کند. ممکن است برای یک نوجوان مبتلا به ASD درک آداب مناسب تعامل اجتماعی بسیار چالش برانگیز باشد.
بهترین زمان برای شروع گفتار درمانی برای اوتیسم چه زمانی است؟
تشخیص اوتیسم در کودکان زیر 3 سال می تواند چالش برانگیز باشد. با این حال، در برخی موارد، والدین و متخصصان می توانند تاخیر گفتار و زبان را در کودکان 18 ماهگی تشخیص دهند.
برخی از علائم آشکار مانند فعالیتهای تکراری، مقاومت در برابر تغییرات روتین و ناتوانی در تعامل اجتماعی با افراد متعلق به همان گروه سنی ممکن است تشخیص اوتیسم را در کودکان کوچکتر تأیید کند.
والدین کودکان مبتلا به اوتیسم می توانند به محض دریافت تشخیص رسمی از آسیب شناس گفتار زبان، روانشناس یا متخصص اطفال، گفتار درمانی اوتیسم را در خانه شروع کنند.
اگرچه این یک بیماری مادام العمر است، اما برخی از افراد با افزایش سن توانایی بهبود و کسب مهارت های ارتباط اجتماعی را نشان می دهند.
آیا کودک اوتیسم می تواند کاملا درمان شود؟”؟
پاسخ احتمالی “خیر” است. با این حال، امکان بهبود از طریق درمان و تمرینات صحیح وجود دارد. نمی توان پیش بینی کرد که کدام کودکان از ASD “رشد می کنند”. با این وجود، تشخیص زودهنگام و مداخله، شانس کودک را برای تبدیل شدن به یک بزرگسال سالم، عملکردی و مستقل افزایش می دهد.
کودکان در طیف اوتیسم با درجات مختلفی از مشکل در برقراری ارتباط روبرو هستند. اما گفتار درمانی می تواند بسیار کمک کند در این نوشته 15 تمرین کاریردی و استراتژی گفتار درمانی را برای کودکان در طیف اتیسم ذکر شد که مهارت های ارتباط اجتماعی کودک شما را تقویت کند.
