ترس از دست دادن والدین حتی برای ما بزرگسالان که تجربه های تلخ فراوانی را در طول زندگی داشته ایم نیز ترسناک است چه برسد به کودکانی که حتی درک درستی از مفهوم مرگ ندارند. کودکانی که شاهد جدایی یا فوت یکی از والدین خود هستند به علت تجربه ترس از دست دادن والدین در کودکان از لحاظ روحی بسیار آسیب پذیر می شوند که در این مواقع افکاری به ذهن آنها خطور می کند. اما برای عبور از این افکار ناراحت کننده می توانید به بهترین روانشناس کودک در مشهد مراجعه کنید.
در این مقاله از راد همراه ما باشید تا با افکار کودک خود و راه های صحیح مقابله با ترس از دست دادن والدین در کودکان آشنا شوید.
مفهوم از دست دادن والدین در سنین مختلف
ترس از دست دادن والدین در کودکان در سنین گوناگون معنای متفاوتی دارد زیرا درک و نحوه برخورد کودک با این موضوع، با توجه به سن و سطح رشد کودک، متفاوت است.
۱- ترس از دست دادن والدین در سنین نوزادی
در دوران نوزادی، کودک مفهوم از دست دادن را آن گونه که باید درک نمی کند چرا که در صورت مرگ والدین، کودک به قدری کوچک است که فقط به دنبال شیر خوردن و بازی های خود است اما در سنین ۶ ماهگی به بعد که نوزاد توانایی شناسایی چهره افراد را دارد در صورت نبود پدر و مادر احساس ترس می کند اما این ترس برای او موقتی است و همچنان از دست دادن برای وی معنایی ندارد.
۲- ترس از دست دادن والدین در سنین ۲ تا ۴ سالگی
در سنین ۲ تا ۴ سالگی، کودک یواش یواش با مفهوم مرگ آشنا می شود ولی مفهوم از دست دادن در ذهن آنها به صورت دائمی نیست و تصور کودک بر این است که این نبودن همیشگی نیست و شخصی که فوت کرده به زودی به خانه برمی گردد.
۳- ترس از دست دادن والدین در سنین ۵ تا ۹ سالگی
در این سن کودکان مفهوم اکثر کلمات را به خوبی درک می کنند. به ویژه در سنین مدرسه کودک می داند که مرگ به معنای از دست دادن شخص است با این تفاوت که بعضی از آنها، این از دست دادن را با کمک خیال پردازی های فانتزی برای خود تفسیر می نمایند.
به عنوان مثال کودکی که شاهد ترس از دست دادن مادر خود بوده ممکن است دچار ترس از دست دادن پدر نیز شود که در این مواقع کودک تصور می کند یک فرشته یا یک موجود فضایی او را با خود برده است.
4- ترس از دست دادن والدین در سنین نوجوانی
در سنین نوجوانی کودک به بلوغ فکری رسیده و می داند که مرگ پایان زندگی انسان است و مفهوم طلاق والدین را نیز کاملا می داند بنابراین علاوه بر ترس از دست دادن والدین، با چالش های زیادی از جمله اگر پدرم ( مادرم ) فوت کند چه اتفاقی برای من رخ می دهد؟ یا پس از جدایی مادرم آیا پدرم ازدواج خواهد کرد؟ روبرو می شود.
افکار کودکان در صورت فوت یا جدایی والدین
- این کودکان از به اشتراک گذاشتن عواطف و احساسات خویش با دیگران می ترسند.
- در صورت نبودن یکی از والدین، می ترسند که به خوبی از آنها نگهداری و حمایت نشود.
- کودک نسب به خواب ترس پیدا می کند و با خود تصور می کند اگر من هم مانند مادر ( پدرم ) بخوابم ممکن است هرگز بیدار نشوم.
- تحمل جدایی والد دیگر یا برادر و خواهرش را ندارد و با خود می گوید نکند آنها نیز مرا تنها بگذارند.
در بعضی مواقع کودک خود را مقصر جدایی یا فوت پدر و مادرش می داند بنابراین ذهن او با افکار ذکر شده در زیر درگیر می شود.
- کودک تصور می کند شاید خواسته ها و آرزوهای من سبب جدایی یا مرگ والدینم شده است.
- گاهی کودک فکر می کند به دلیل اینکه آنها را به قدر کافی دوست نداشتم یا بالعکس، مرا تنها گذاشتند.
- شاید کودک تصور کند علت این جدایی یا مرگ، نتیجه رفتار او بوده است.
- هنگام صحبت اطرافیان یا والدین در مورد فرد متوفی ممکن است کودک برداشت کند که آنها شخص فوت شده را به شخص بازمانده ترجیح دهند.
برخورد صحیح با ترس کودک
نحوه برخورد صحیح اطرافیان با کودکی که درگیر ترس یا از دست دادن والدین خود می شود بسیار حائز اهمیت است. اطرافیان کودک نباید از او انتظار داشته باشند که کودک مانند بزرگسالان با جدایی و مرگ برخورد کند و باید کودک را تا زمان برطرف شدن اندوه از جدایی و مرگ، تنها نگذارند و او را همراهی کنند. راهکارهای پیشنهادی که در این بخش ذکر می کنیم در تحقق این موضوع مفید هستند.
- به کودک در مورد خانواده و جایگاه او اطمینان دهید و به او بگویید همیشه همراه او هستید و جای او در میان خانواده همیشگی است.
- به حرف های کودک با دقت گوش دهیم و فقط شما صحبت نکنید.
- هنگام مواجه با اندوه جدایی یا مرگ ابتدا به خودتان تسلط پیدا کنید تا بتوانید به کودکتان نیز نگرش مثبتی از این پیشامد انتقال دهیم.
- به کودک اجازه دهیم تا همه احساسات خود را نسبت به این مسئله بیان کند.
- در حین توصیف مرگ، از جملات ساده و متناسب با سن کودک استفاده کنیم.
- در رابطه با علت جدایی یا مرگ تا جایی که امکان دارد صادق باشید و با دلایل غیر واقعی مسئله را توجیح نکنید.
- برای اینکه کودک به درک درستی از حرف های شما برسد باید در دسترس و صبور باشید زیرا ممکن است کمی زمان ببرد تا مسائل را برای خود تحلیل و پردازش کند.
عوارض ترس از دست دادن والدین در کودکان
کودکانی که والدین خود را از دست می دهند یا از آنها جدا می شوند بیشتر در معرض آسیب های روحی و جسمی هستند و اگر این ترس ها تداوم داشته باشند ممکن است در دراز مدت تبدیل به فوبیا شوند بنابراین آگاهی از این عوارضات و آسیب ها به منظور پیشگیری از فوبیا در کودک ضروری است. شایع ترین عوارضات و پیامدهای ترس از دست دادن والدین در کودکان به شرح زیر هستند.
- استرس
- اضطراب
- افسردگی
- عدم اعتماد به نفس
- عزت نفس پایین
- اختلالات خواب
- شکایات جسمانی
- ترک تحصیل
- رفتارهای خطرناک جنسی
جمع بندی
در این مقاله از سایت راد در مورد موضوع ترس از دست دادن والدین در کودکان با شما سخن گفتیم و سپس ترس از دست دادن والدین در هر سنی را برای شما بررسی و افکار کودک، برخورد صحیح با ترس کودک در هنگام از دست دادن یا جدایی والدین و سپس عوارض آن را با هم بررسی کردیم. اکنون پیشنهاد ما به شما عزيزان این است که برای برطرف کردن این مشکل در کودکان خود بهتر است به بهترین روانشناس کودک در مشهد مراجعه کنید تا بتوانید به کمک بهترین کادر روانشناسی این مشکل را حل کنید.
