کلینیک جامع توانبخشی راد

بیش فعالی از نوع بی توجهی در کودکان؛ کودک آرامی که تمرکز ندارد

کلینیک جامع توانبخشی راد > بیش فعالی از نوع بی توجهی در کودکان؛ کودک آرامی که تمرکز ندارد
تشخیص بیش فعالی از نوع بی توجهی در کودکان

بیش فعالی از نوع بی توجهی حالتی است که کودک بیشتر با تمرکز، سازمان دهی، تمام کردن کارها و به خاطر سپردن دستورها مشکل دارد و ممکن است پرتحرک یا شیطان نباشد. حواس پرتی زمانی نگران کننده تر است که حداقل شش ماه ادامه داشته باشد، در چند محیط دیده شود و عملکرد کودک را مختل کند.

ممکن است کودک شما آرام، مؤدب و کم حرف باشد، اما هنگام انجام تکالیف زود حواسش پرت شود، وسایلش را جا بگذارد یا دستورهای ساده را فراموش کند. در چنین شرایطی، بسیاری از والدین نمی دانند این رفتارها بخشی طبیعی از کودکی است یا می تواند با بیش فعالی از نوع بی توجهی در کودکان ارتباط داشته باشد.

در این مقاله می خوانید چه رفتارهایی می توانند طبیعی باشند، چه نشانه هایی نیاز به بررسی دارند، تشخیص توسط بهترین متخصص بیش فعالی در مشهد چگونه انجام می شود و والدین چه راه هایی برای حمایت از کودک در خانه و مدرسه دارند.

 

آنچه خواهید خواند:

بیش فعالی از نوع بی توجهی چیست؟

اختلال نقص توجه و بیش فعالی یا ADHD یک اختلال رشدی است که می تواند با بی توجهی، بیش فعالی، تکانشگری یا ترکیبی از این نشانه ها همراه باشد. در نمود غالب بی توجهی، مشکلات مربوط به تمرکز، پیگیری کارها و سازمان دهی برجسته تر هستند و کودک ممکن است نشانه های واضح پرتحرکی یا رفتارهای تکانشی نداشته باشد.

به همین دلیل، بعضی از این کودکان به جای اینکه «شیطان» یا «بی قرار» به نظر برسند، آرام، خیال پرداز، فراموش کار یا کند توصیف می شوند. ممکن است کودک مدتی طولانی در صندلی خود بنشیند، اما ذهنش درگیر موضوع دیگری باشد و بخش زیادی از توضیحات معلم را دریافت نکند.

اصطلاح ADD در کودکان هنوز در گفت وگوهای روزمره یا بعضی مطالب اینترنتی استفاده می شود. منظور از این اصطلاح معمولاً همان الگوی غالب بی توجهی است؛ اما در طبقه بندی های امروزی، این وضعیت زیر عنوان ADHD با نمود غالب بی توجهی قرار می گیرد. منابع بالینی سه نمود اصلی بی توجه، بیش فعال ـ تکانشگر و ترکیبی را معرفی می کنند.

وجود چند رفتار مانند گم کردن مداد، بی حوصلگی هنگام تکلیف یا گوش ندادن در یک روز شلوغ برای تشخیص کافی نیست. شدت رفتار باید با سن و سطح رشد کودک مقایسه شود و مشخص شود آیا این الگو واقعاً زندگی روزمره او را دشوار کرده است یا خیر.

 

علائم اختلال بیش فعالی و کاهش توجه در کودکان

نشانه های کم توجهی معمولاً در کارهایی آشکارتر می شوند که به تمرکز مداوم، برنامه ریزی، گوش دادن یا پیروی از چند مرحله نیاز دارند. برای مثال، ممکن است کودک در بازی موردعلاقه اش تمرکز مناسبی داشته باشد، اما در انجام تکالیف تکراری، آماده شدن برای مدرسه یا دنبال کردن توضیحات طولانی مشکل پیدا کند.

فهرست زیر یک چک لیست تشخیصی نیست. وجود یک یا دو مورد نیز به تنهایی به معنای ADHD نیست؛ اما تکرار چند نشانه، به ویژه همراه با افت عملکرد، می تواند نیاز به بررسی تخصصی را مطرح کند.

۱. بی دقتی و نادیده گرفتن جزئیات

کودک ممکن است با اینکه پاسخ سؤال را می داند، علامت سؤال را نبیند، بخشی از تمرین را جا بیندازد یا در رونویسی کلمات اشتباه کند. این خطاها معمولاً ناشی از ندانستن مطلب نیستند، بلکه به عجله ذهنی یا توجه ناکافی به جزئیات مربوط می شوند.

۲. دشواری در حفظ تمرکز

ممکن است کودک چند دقیقه پس از شروع تکلیف به اطراف نگاه کند، با وسایلش بازی کند یا درباره موضوع دیگری حرف بزند. در مهمانی نیز ممکن است نتواند یک بازی گروهی یا گفت وگوی متناسب با سن خود را تا پایان دنبال کند.

۳. به نظر می رسد هنگام صحبت کردن گوش نمی دهد

والد چند بار کودک را صدا می زند یا از او می خواهد لباسش را بپوشد، اما کودک واکنش نشان نمی دهد. این رفتار همیشه لجبازی نیست؛ گاهی کودک پیام را به طور کامل دریافت یا در ذهن نگهداری نکرده است.

۴. دستورها را تا پایان دنبال نمی کند

کودک کار را شروع می کند، اما در میانه راه از هدف اصلی دور می شود. برای مثال، برای آوردن دفتر به اتاق می رود، اسباب بازی ای می بیند و بدون دفتر بازمی گردد.

۵. تکالیف و کارها را نیمه تمام رها می کند

دفتر مشق باز است، اما چند سؤال بدون پاسخ باقی مانده یا کودک مرتب از جای خود بلند می شود. گاهی نیز چند فعالیت را شروع می کند، ولی هیچ کدام را به پایان نمی رساند.

۶. در سازمان دهی وسایل و مراحل کار مشکل دارد

کیف مدرسه نامرتب است، برگه ها گم می شوند یا کودک نمی داند کار را از کجا آغاز کند. انجام فعالیت های چندمرحله ای مانند پوشیدن لباس، جمع کردن وسایل و آماده شدن برای خروج می تواند برای او دشوار باشد.

۷. از کارهای نیازمند تمرکز طولانی دوری می کند

کودک ممکن است انجام تکالیف، مطالعه یا مرتب کردن وسایل را دائماً به تعویق بیندازد. این اجتناب لزوماً از تنبلی ناشی نمی شود؛ کارهایی که نیازمند تلاش ذهنی طولانی هستند ممکن است برای او خسته کننده تر باشند.

۸. وسایل ضروری را زیاد گم می کند

مداد، پاک کن، کتاب، قمقمه یا اسباب بازی های موردنیاز مرتب پیدا نمی شوند. گم کردن گاه به گاه طبیعی است، اما تکرار زیاد آن و ایجاد مشکل در مدرسه یا خانه اهمیت بیشتری دارد.

۹. به راحتی با محرک های اطراف یا افکار خود منحرف می شود

صدای کوچک، حرکت فردی در اتاق یا حتی یک فکر نامرتبط می تواند مسیر توجه کودک را تغییر دهد. برخی کودکان بدون سروصدا خیره می شوند و وارد خیال پردازی طولانی می شوند.

۱۰. کارهای روزانه را فراموش می کند و به یادآوری مکرر نیاز دارد

ممکن است کودک هر روز مسواک زدن، تحویل تکلیف، برداشتن ظرف غذا یا انجام مسئولیت مشخصی را فراموش کند. والدین احساس می کنند برای انجام کارهای متناسب با سن کودک باید دائماً بالای سر او باشند.

این رفتارها با حوزه های اصلی بی توجهی در راهنماهای بالینی هماهنگ هستند؛ از جمله بی دقتی، مشکل در حفظ توجه، دنبال نکردن دستورها، ضعف سازمان دهی، گم کردن وسایل، حواس پرتی و فراموش کاری.

 

بیشتر بخوانید: علائم بیش فعالی در کودکان

 

علت ابتلا به اختلال بیش فعالی و کاهش توجه

برای ADHD یک علت واحد و قطعی شناخته نشده است. پژوهش ها نشان می دهند مجموعه ای از عوامل ژنتیکی، تفاوت های مربوط به رشد و کارکرد مغز و برخی عوامل محیطی یا دوران رشد ممکن است در ایجاد یا شدت نشانه ها نقش داشته باشند. داشتن یک عامل خطر نیز به معنای ابتلای قطعی کودک نیست.

نقش وراثت در این اختلال مهم ارزیابی می شود. در ارزیابی تخصصی ممکن است از والدین درباره وجود مشکلات مشابه توجه، برنامه ریزی یا تکانشگری در اعضای خانواده سؤال شود، اما سابقه خانوادگی به تنهایی برای تشخیص کافی نیست.

همچنین باید بین «علت اختلال» و «عواملی که توجه کودک را موقتاً بدتر می کنند» تفاوت گذاشت. خواب ناکافی، اضطراب، استرس، افسردگی، مشکلات یادگیری و بعضی شرایط جسمی می توانند علائمی شبیه ADHD ایجاد کنند یا مشکلات موجود را شدیدتر نشان دهند. به همین دلیل، ارزیابی باید فقط بر رفتار ظاهری متمرکز نباشد.

سرزنش کودک با عبارت هایی مانند «تنبل است»، «عمداً گوش نمی دهد» یا «اگر بخواهد تمرکز می کند» معمولاً کمکی به حل مشکل نمی کند. همچنین والدین نباید خود را مقصر بدانند. هدف ارزیابی، پیدا کردن علت دشواری و انتخاب حمایت مناسب است، نه تعیین مقصر.

 

آیا کودک آرام هم می تواند بیش فعال باشد؟

بله. نام ADHD ممکن است این تصور را ایجاد کند که همه کودکان مبتلا باید دائماً بدوند، از صندلی بلند شوند یا رفتارهای پرسر وصدا داشته باشند. در نمود غالب بی توجهی، کودک ممکن است بسیار آرام باشد و بیشتر با تمرکز، حافظه کاری، مدیریت زمان و سازمان دهی مشکل داشته باشد.

اصطلاح هایی مانند بیش فعالی بدون شیطنت، بیش فعالی بدون تحرک یا «کودک آرام و حواس پرت» معمولاً برای توصیف همین الگو استفاده می شوند. کودک ممکن است در کلاس مزاحمتی ایجاد نکند و به همین دلیل، مشکل او دیرتر از کودکی که پرتحرک است جلب توجه کند.

برای مثال، معلم ممکن است بگوید: «خیلی آرام است، ولی بیشتر مواقع در فکر خودش است.» در خانه نیز والدین می بینند که کودک برای پوشیدن لباس یا جمع کردن کیف به یادآوری های فراوان نیاز دارد، با این حال رفتار پرخاشگرانه یا شیطنت شدید ندارد.

آرام بودن نه ADHD را رد می کند و نه آن را اثبات می کند. معیار مهم این است که آیا مشکلات توجه نسبت به سن کودک شدیدتر و پرتکرارتر هستند و آیا مانع یادگیری، استقلال، روابط یا انجام کارهای روزانه می شوند.

 

تفاوت حواس پرتی طبیعی با اختلال کم توجهی

همه کودکان گاهی حواسشان پرت می شود، وسایلشان را جا می گذارند یا برای انجام کاری که دوست ندارند مقاومت می کنند. کودکان خردسال نیز به طور طبیعی دامنه توجه کوتاه تری دارند و نباید از آن ها انتظار رفتاری مشابه یک کودک بزرگ تر داشت.

تفاوت اصلی در سه معیار خلاصه می شود:

  • تداوم: نشانه ها موقتی نیستند و معمولاً دست کم شش ماه ادامه دارند.
  • چندمحیطی بودن: مشکل فقط در یک درس یا فقط در حضور یک فرد دیده نمی شود و در دو یا چند محیط، مانند خانه و مدرسه، وجود دارد.
  • اختلال عملکرد: رفتارها بر پیشرفت تحصیلی، روابط، استقلال یا کارهای روزانه کودک اثر قابل توجه می گذارند.
معیار مقایسه حواس‌پرتی طبیعی الگوی نیازمند ارزیابی
دفعات وقوع گاه‌به‌گاه و وابسته به موقعیت پرتکرار و پایدار
مدت زمان معمولاً کوتاه یا مربوط به یک دوره خاص حداقل چند ماه و غالباً شش ماه یا بیشتر
محیط بروز بیشتر در یک موقعیت خاص در خانه، مدرسه یا موقعیت‌های اجتماعی مختلف
تناسب با سن مشابه بسیاری از همسالان واضح‌تر از حد انتظار برای سن و سطح رشد
اثر بر عملکرد اختلال جدی ایجاد نمی‌کند باعث افت تحصیلی، تنش خانوادگی یا کاهش استقلال می‌شود
پاسخ به استراحت و ساختار معمولاً با استراحت یا توضیح روشن بهتر می‌شود با وجود حمایت مناسب، همچنان مشکل قابل‌توجه باقی می‌ماند
علت‌های احتمالی دیگر خستگی، بی‌علاقگی یا شرایط موقتی نیازمند بررسی خواب، اضطراب، یادگیری و سایر شرایط است

این جدول برای تشخیص طراحی نشده است. گاهی کودک فقط در مدرسه مشکل دارد، زیرا تکلیف برای او دشوار است یا دچار اختلال یادگیری شده است. گاهی نیز مشکلات خانوادگی، اضطراب یا خواب ناکافی تمرکز را کاهش می دهند. نبود یک آزمایش واحد و شباهت علائم ADHD با شرایط دیگر، ضرورت ارزیابی جامع را نشان می دهد.

 

بیشتر بخوانید: تفاوت شیطنت و بیش فعالی کودک

 

نشانه های کم توجهی در خانه و مدرسه

گاهی والدین و معلم رفتار کودک را متفاوت توصیف می کنند. بررسی هر دو محیط کمک می کند مشخص شود مشکل چقدر گسترده است.

در خانه در مدرسه
لباس پوشیدن یا جمع‌کردن وسایل طول می‌کشد. سؤال‌ها یا بخش‌هایی از تکلیف را جا می‌اندازد.
دستورهای چندمرحله‌ای را فراموش می‌کند. توضیحات معلم را تا پایان دنبال نمی‌کند.
برای کارهای روزانه به یادآوری زیاد نیاز دارد. وسایل تحصیلی را مرتب گم می‌کند.
فعالیت‌ها را نیمه‌تمام رها می‌کند. در امتحان اشتباه‌های ناشی از بی‌دقتی دارد.
هنگام صحبت، ذهنش جای دیگری به نظر می‌رسد. خیره می‌شود یا رؤیاپردازی می‌کند.
زمان انجام تکالیف بسیار طولانی می‌شود. تکالیف را ناقص یا دیر تحویل می‌دهد.

وجود مشکل در هر دو محیط اهمیت بیشتری دارد. با این حال، رفتار کودک باید از طریق گفت وگو با والدین، معلمان و متخصص بررسی شود و اختلاف گزارش ها نیز بخشی از فرایند ارزیابی است. CDC توصیه می کند اطلاعات رفتاری کودک از بزرگسالانی جمع آوری شود که او را در موقعیت های مختلف می بینند.

 

بیش فعالی از نوع بی توجهی در دختران

مشکلات توجه در دختران ممکن است با رؤیاپردازی، فراموش کاری، بی نظمی، کندی در انجام تکالیف یا سکوت طولانی در کلاس دیده شود. این کودکان همیشه رفتار مزاحم یا پرتحرک ندارند و ممکن است بیشتر به عنوان خجالتی، بی انگیزه یا «سر به هوا» توصیف شوند.

منابع NIMH بیان می کنند که پسران و مردان بیشتر نشانه های پرتحرکی و تکانشگری نشان می دهند، در حالی که دختران و زنان بیشتر با نمود بی توجهی تشخیص داده می شوند. انجمن روان پزشکی آمریکا نیز به کمتر آشکاربودن نشانه هایی مانند رؤیاپردازی، بی نظمی و فراموش کاری در برخی دختران اشاره می کند.

والدین بهتر است فقط به نمرات توجه نکنند. بعضی کودکان با صرف زمان بسیار زیاد، کمک مداوم خانواده یا اضطراب شدید، عملکرد درسی نسبتاً خوبی حفظ می کنند. در این حالت نیز میزان فشار واردشده به کودک و استقلال او اهمیت دارد.

 

بیش فعالی بی توجهی چگونه تشخیص داده می شود؟

هیچ تست آنلاین، آزمایش خون، تصویربرداری یا پرسش نامه ای به تنهایی نمی تواند ADHD را قطعی تشخیص دهد. تشخیص یک فرایند چندمرحله ای است که تاریخچه رشد و سلامت، رفتار کودک در محیط های مختلف، شدت نشانه ها و علت های احتمالی دیگر را بررسی می کند.

معیارهای مهم در ارزیابی:

برای کودکان تا ۱۶ سال، منابع بالینی معمولاً وجود حداقل شش نشانه مرتبط با بی توجهی را بررسی می کنند. این نشانه ها باید با سطح رشد کودک تناسب نداشته باشند و شرایط زیر را نیز داشته باشند:

  1. حداقل شش ماه ادامه یافته باشند.
  2. برخی نشانه ها پیش از ۱۲سالگی وجود داشته باشند.
  3. در دو یا چند محیط، مانند خانه و مدرسه، دیده شوند.
  4. باعث اختلال واقعی در عملکرد تحصیلی، اجتماعی یا روزمره شوند.
  5. با اختلال یا شرایط دیگری بهتر توضیح داده نشوند.

در کودکان کم سن تر، به ویژه حدود سه تا پنج سال، تفسیر رفتار باید با دقت بیشتری انجام شود؛ زیرا دامنه توجه، کنترل هیجان و توانایی پیروی از دستورها هنوز در حال رشد است. مقایسه رفتار با همسالان و بررسی شرایط مهدکودک، خانه و بازی اهمیت زیادی دارد.

 

مراحل معمول ارزیابی تخصصی بیش فعالی از نوع بی توجهی

۱. گفت وگو با والدین:

متخصص درباره زمان شروع علائم، روند رشد، خواب، سلامت جسمی، شرایط خانوادگی، سابقه تحصیلی و رفتارهای روزانه کودک سؤال می کند.

۲. دریافت گزارش مدرسه یا مهدکودک:

نظر معلم مشخص می کند کودک در فعالیت های گروهی، انجام تکلیف، گوش دادن، سازمان دهی وسایل و ارتباط با همسالان چگونه عمل می کند.

۳. استفاده از پرسش نامه های استاندارد:

مقیاس های رفتاری به منظم کردن اطلاعات کمک می کنند، اما نتیجه آن ها باید در کنار مصاحبه و سایر بررسی ها تفسیر شود.

۴. بررسی شرایط مشابه یا همراه:

مشکلات خواب، اضطراب، افسردگی، اختلال یادگیری، مشکلات زبان، بینایی یا شنوایی و برخی وضعیت های جسمی ممکن است علائمی شبیه بی توجهی ایجاد کنند یا هم زمان وجود داشته باشند.

۵. سنجش اثر علائم بر زندگی کودک:

فقط تعداد نشانه ها مطرح نیست. متخصص بررسی می کند کودک چقدر در یادگیری، دوستی ها، استقلال، اعتمادبه نفس و انجام مسئولیت های روزانه آسیب دیده است.

تست های توجه رایانه ای ممکن است در بعضی ارزیابی ها به عنوان اطلاعات تکمیلی به کار روند، اما نتیجه آن ها به تنهایی تشخیص محسوب نمی شود. بنابراین بهتر است والدین بر اساس یک تست اینترنتی به کودک برچسب نزنند یا درمانی را خودسرانه آغاز نکنند.

ارزیابی تخصصی بیش فعالی از نوع بی توجهی
ارزیابی تخصصی بیش فعالی از نوع بی توجهی

 

روش های کمک و درمان اختلال بیش فعالی و کاهش توجه (ADHD)

برنامه کمک به کودک باید متناسب با سن، شدت مشکلات، شرایط خانواده، نیازهای مدرسه و مشکلات همراه او طراحی شود. یک روش واحد برای همه کودکان مناسب نیست و هدف اصلی، کاهش دشواری های روزمره و افزایش توانایی کودک برای یادگیری و مشارکت است.

آموزش و حمایت از والدین

آموزش والدین در مدیریت رفتار، یکی از مداخلات مهم برای کودکان مبتلا به ADHD است. والدین یاد می گیرند دستورها را واضح تر ارائه دهند، رفتارهای مطلوب را تقویت کنند و برنامه روزانه قابل پیش بینی تری بسازند.

برای کودکان زیر شش سال، راهنماهای AAP و CDC آموزش والدین در مدیریت رفتار را به عنوان مداخله خط اول توصیه می کنند. مشارکت فعال والدین در این سن اهمیت ویژه ای دارد.

در خانه می توانید از روش های زیر استفاده کنید:

  • هر بار فقط یک دستور کوتاه و روشن بدهید.
  • از کودک بخواهید دستور را با کلمات خودش تکرار کند.
  • تکلیف طولانی را به بخش های کوچک تر تقسیم کنید.
  • برای وسایل مدرسه جای ثابت تعیین کنید.
  • برنامه صبح و شب را به صورت تصویری بنویسید.
  • بازخورد مثبت را بلافاصله پس از رفتار مناسب ارائه دهید.
  • هنگام انجام تکلیف، محرک های مزاحم را کاهش دهید.
  • بین فعالیت های نیازمند تمرکز، استراحت کوتاه قرار دهید.

این راهکارها جای درمان را نمی گیرند، اما می توانند محیط را برای موفقیت کودک مناسب تر کنند. استفاده از زبان ساده، برنامه ثابت، تقسیم کارها و تقویت مثبت از توصیه های عملی منابع تخصصی برای حمایت از کودکان دارای ADHD است.

حمایت در مدرسه

معلم می تواند تکالیف را کوتاه تر و مرحله بندی شده ارائه دهد، مطمئن شود کودک دستور را فهمیده است، جای نشستن او را دور از عوامل حواس پرتی انتخاب کند و برای سازمان دهی دفتر و وسایل کمک بیشتری ارائه دهد.

مدیریت رفتاری کلاس و آموزش مهارت های سازمان دهی از مداخلات مدرسه محور توصیه شده هستند. همکاری منظم والدین، معلم و متخصص نیز کمک می کند راهکارها در محیط های مختلف هماهنگ باشند.

 

بیشتر بخوانید: ۲۰ روش طلایی افزایش تمرکز در کودکان بیش فعال

 

نقش روان شناس کودک در بهبود تمرکز کودکان بیش فعال

روانشناس کودک در مشهد می تواند رفتار کودک، شرایط هیجانی، ارتباطات خانوادگی و مشکلات احتمالی یادگیری را بررسی کند. آموزش والدین، مداخلات رفتاری و کمک به مهارت های برنامه ریزی یا مدیریت هیجان ممکن است بخشی از برنامه باشد.

اگر اضطراب، اعتمادبه نفس پایین، مشکلات رفتاری یا فشار روانی نیز وجود داشته باشد، این موارد باید در کنار مشکلات توجه بررسی شوند. ADHD می تواند همراه با اضطراب، مشکلات یادگیری، اختلالات خواب یا سایر مسائل رشدی و رفتاری دیده شود.

 

نقش کاردرمانی در توجه و عملکرد روزانه

کاردرمانی زمانی می تواند مفید باشد که مشکلات توجه و عملکردهای اجرایی بر فعالیت های روزمره کودک اثر گذاشته باشند؛ برای مثال، کودک نتواند وسایلش را سازمان دهی کند، تکلیف را شروع یا تمام کند، مراحل یک کار را به ترتیب انجام دهد یا در فعالیت های مدرسه مشارکت مؤثری داشته باشد.

بهترین کاردرمانگر مشهد پس از ارزیابی، ممکن است روی برنامه ریزی، اولویت بندی، حافظه عملکردی، ساختاردهی محیط و ایجاد عادت های روزانه کار کند. انجمن کاردرمانی آمریکا نقش کاردرمانی را در حمایت از تمرکز، حافظه، عملکردهای اجرایی و مشارکت در فعالیت های روزانه توضیح می دهد.

کاردرمانی «درمان قطعی بیش فعالی» نیست و برای همه کودکان نیز ضرورت ندارد. نیاز به آن باید براساس مشکلات عملکردی کودک و به عنوان بخشی از یک برنامه چندجانبه مشخص شود.

 

بازی درمانی و مداخلات هیجانی

بازی در مانی در مشهد می تواند ابزار مناسبی برای ارتباط با کودکان و بررسی احساسات آن ها باشد. بازی درمانی ممکن است برای مشکلات هیجانی یا رفتاری همراه مفید باشد، اما نباید به تنهایی به عنوان درمان نشانه های اصلی ADHD معرفی شود.

CDC اشاره می کند که برای کودکان کم سن، مداخلات مبتنی بر آموزش والدین شواهد قوی تری برای مدیریت نشانه های اصلی دارند. انتخاب هر مداخله باید پس از مشخص شدن نیاز واقعی کودک انجام شود.

 

درمان پزشکی در صورت نیاز

در بعضی کودکان، پزشک متخصص ممکن است درمان پزشکی را نیز بخشی از برنامه بداند. تصمیم گیری درباره این موضوع به سن، شدت علائم، میزان اختلال عملکرد، پاسخ به مداخلات رفتاری و وضعیت سلامت کودک بستگی دارد.

والدین نباید دارویی را براساس تجربه دیگران شروع یا قطع کنند. ارزیابی، تجویز و پیگیری عوارض احتمالی باید توسط پزشک انجام شود. منابع رسمی نیز بر طراحی برنامه درمانی متناسب با نیاز هر کودک و پایش مداوم نتایج تأکید دارند.

 

جمع بندی

حواس پرتی گاه به گاه بخشی طبیعی از کودکی است، به ویژه زمانی که کودک خسته، مضطرب یا بی علاقه باشد. مسئله زمانی نیاز به توجه بیشتری دارد که بی توجهی تداوم داشته باشد، در دو یا چند محیط مانند خانه و مدرسه مشاهده شود و باعث اختلال عملکرد در یادگیری، روابط یا استقلال کودک شود.

کودک آرام نیز ممکن است با مشکلات جدی توجه و سازمان دهی روبه رو باشد؛ اما وجود چند علامت پراکنده برای تشخیص کافی نیست. تست آنلاین، نظر یک فرد یا مقایسه کودک با خواهر و برادر نیز نمی تواند جای ارزیابی جامع را بگیرد.

اگر نشانه های بیش فعالی از نوع بی توجهی در کودکان دست کم چند ماه ادامه یافته اند و بر زندگی روزمره فرزندتان اثر گذاشته اند، بهتر است گزارش های خانه و مدرسه را یادداشت کنید و برای ارزیابی تخصصی اقدام کنید. هدف از ارزیابی، برچسب زدن به کودک نیست؛ بلکه شناخت دقیق نیازهای او و انتخاب حمایت مناسب است.

 

اگر بی توجهی، فراموش کاری یا نیمه تمام گذاشتن کارها در خانه و مدرسه تکرار می شود، می توانید برای بررسی دقیق تر از متخصص بیش فعالی کودک در مشهد کمک بگیرید. در این ارزیابی، شرایط رشدی، رفتاری، هیجانی و تحصیلی کودک در کنار گزارش والدین و معلم بررسی می شود تا مسیر حمایت مناسب با آرامش و بدون قضاوت مشخص شود.

 

پرسش های متداول درباره تفاوت حواس پرتی طبیعی با بیش فعالی بی توجهی

۱. آیا کودک آرام هم ممکن است بیش فعال باشد؟

بله. بعضی کودکان بیشتر نشانه های بی توجهی دارند و ممکن است پرتحرک، پرسروصدا یا تکانشگر نباشند. آن ها معمولاً آرام به نظر می رسند، اما در حفظ تمرکز، پیروی از دستورها، سازمان دهی و تمام کردن تکالیف مشکل دارند. آرام بودن به تنهایی ADHD را رد یا تأیید نمی کند.

 

۲. بیش فعالی بدون شیطنت چه علائمی دارد؟

رؤیاپردازی، فراموش کاری، گم کردن وسایل، بی دقتی، نیمه تمام گذاشتن کارها، نیاز به یادآوری زیاد و دشواری در دنبال کردن دستورها از نشانه های رایج هستند. این رفتارها زمانی اهمیت بیشتری دارند که پایدار باشند، در چند محیط دیده شوند و بر عملکرد کودک تأثیر بگذارند.

 

۳. فرق کم توجهی با حواس پرتی معمولی چیست؟

حواس پرتی معمولی اغلب موقتی، وابسته به خستگی یا بی علاقگی و بدون اختلال جدی در زندگی کودک است. در اختلال کم توجهی، نشانه ها معمولاً حداقل شش ماه ادامه دارند، در بیش از یک محیط دیده می شوند و باعث مشکل قابل توجه در یادگیری، روابط یا کارهای روزانه می شوند.

 

۴. ADD در کودکان چیست؟

ADD اصطلاحی است که معمولاً برای کودکانی با مشکلات توجه و بدون پرتحرکی آشکار استفاده می شود. در اصطلاحات تشخیصی امروزی، این وضعیت بیشتر با عنوان ADHD با نمود غالب بی توجهی شناخته می شود. کودک ممکن است آرام باشد، اما در تمرکز، سازمان دهی، حافظه کاری و پایان دادن به وظایف مشکل داشته باشد.

 

۵. آیا عدم تمرکز کودک همیشه نشانه ADHD است؟

خیر. اضطراب، خواب ناکافی، مشکلات یادگیری، افسردگی، استرس، مشکلات شنوایی یا بینایی و برخی شرایط جسمی می توانند تمرکز کودک را کاهش دهند. به همین دلیل، تشخیص ADHD فقط براساس مشاهده حواس پرتی انجام نمی شود و بررسی کامل تاریخچه رشد، سلامت و شرایط کودک ضروری است.

 

۶. بیش فعالی بی توجهی در دختران چه نشانه هایی دارد؟

در برخی دختران، رؤیاپردازی، فراموش کاری، بی نظمی، کندی در انجام تکلیف و دشواری در حفظ تمرکز برجسته تر از پرتحرکی است. چون این رفتارها ممکن است مزاحمت کمتری برای کلاس ایجاد کنند، احتمال دارد مشکل دیرتر جلب توجه کند. ارزیابی باید بر عملکرد کودک متمرکز باشد، نه فقط میزان شیطنت او.

Rate this post

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *