در شرایط جنگ و بحرانهای نظامی، یکی از مهمترین نگرانیهای والدین، سلامت جسمی و روانی فرزندانشان است. کودکان در چنین شرایطی به شدت آسیبپذیرند و اگر به درستی از آنها حمایت نشود، ممکن است آثار روانی بلندمدتی را تجربه کنند. در این مقاله، به چند راهکار عملی برای محافظت از کودکان در دوران جنگ میپردازیم.
8 تکنیک حمایت روانی کودکان در دوران جنگ
1- در زمان جنگ با کودک خود، صادق اما آرام باشید
کودکان از سکوت و پنهانکاری والدین دچار اضطراب بیشتری میشوند. با زبانی ساده و متناسب با سن کودک، حقایق جنگ را به او توضیح دهید. نیازی نیست همه جزئیات وحشتناک را بگویید، اما احساس امنیت را در او تقویت کنید.
2- به احساسات کودکان احترام بگذارید
کودک ممکن است از اخبار جنگ بترسد، گریه کند یا سوالات سختی بپرسد. به او اجازه دهید احساساتش را بیان کند و با او همدلی کنید:
“میدانم که ترسیدی، من هم کمی نگرانم، اما کنار هم میمانیم و از هم مراقبت میکنیم.”
3- حفظ روتین روزمره زندگی در دوران جنگ
حتی در شرایط سخت، داشتن یک برنامه روزمره مثل ساعت خواب، بازی و غذا خوردن به کودک حس کنترل و آرامش میدهد.
4- محدود کردن اطلاعات ترسناک و اخبار جنگ
تماشای اخبار جنگ، ویدیوهای خشونتآمیز و شایعات شبکههای اجتماعی برای کودکان بسیار مضر است. دسترسی کودک به این اطلاعات را محدود کنید.
5- تمرین مهارتهای آرامشبخش
تمرین تنفس عمیق، نقاشی، نوشتن احساسات و بازیهای آرامبخش میتواند به کاهش اضطراب کودک کمک کند.
6- آموزش تکنیکهای آرامسازی به کودک
- تنفس عمیق (مثلاً: «مثل بادکنک نفس بکش»)
- تجسم تصویرهای آرامبخش (مثلاً تصور کند در ساحل است)
- مدیتیشن کوتاه کودکانه
- گوش دادن به موسیقی آرامشبخش
7- داستانگویی و قصهدرمانی
از قصهها برای تقویت امید، شجاعت و احساس امنیت استفاده کنید. داستانهای قهرمانانه که در آن شخصیتها از مشکلات عبور میکنند میتواند الگویی ذهنی برای کودک ایجاد کند.
8- تقویت حس کنترل کودک در حد توانش
به کودک مسئولیتهای کوچک بدهید:
- جمع کردن اسباببازیها
- کمک در چیدن سفره
- مراقبت از حیوان خانگی
داشتن نقش فعال، حس درماندگی کودک را کاهش میدهد.
راهکارهای محافظت جسمی از کودکان در جنگ
1- آموزش اصول ایمنی به کودکان در بحران
- به کودک آموزش دهید در هنگام شنیدن صدای آژیر خطر به کجا پناه ببرد.
- نحوه قرارگیری در پناهگاه را با آرامش تمرین کنید.
- در مورد مناطق امن خانه با او صحبت کنید.
2- آمادهسازی کیف اضطراری کودک
در کیف اضطراری وسایلی چون:
- آب و خوراکی سبک
- چراغ قوه و باتری اضافه
- داروهای ضروری کودک
- اسباببازی کوچک مورد علاقه
- عکس خانوادگی برای آرامش
- دفترچه اطلاعات تماس و آدرس
3- ایجاد مکان امن در خانه
اگر پناهگاه ندارید، اتاقی را به عنوان “اتاق ایمن” مشخص کنید. بهتر است این فضا دور از پنجرهها و دارای دیوارهای مقاومتر باشد.
4- رعایت بهداشت در شرایط بحران
- شستوشوی مرتب دستها
- ضدعفونی سطوح مشترک
- مراقبت از سلامت غذایی و آب آشامیدنی سالم
5- همکاری با دیگر والدین
تشکیل گروههای کوچک حمایتی از والدین میتواند به اشتراک تجربیات و افزایش ایمنی کودکان کمک کند.
حمایت از خود والدین در جنگ = حمایت از کودک
والدین در شرایط جنگ تحت فشار روحی شدیدی هستند. حفظ آرامش و سلامت روانی والدین، به طور مستقیم بر احساس امنیت کودک اثرگذار است. اگر نیاز دارید، از مشاوران روانشناسی بحران کمک بگیرید.
در پایان یادآور میشویم که مهمترین چیز برای محافظت از کودک در جنگ، حضور و حمایت عاطفی والدین است. با هم بودن، حرف زدن و ایجاد فضای امن روانی، قویترین سپر در برابر آسیبهای جنگ برای کودکان است. اگر احساس می کنید کنترل اوضاع از دستتان خارج شده و جنگ می تواند تبدیل به یک ترما در کودکتان شود حتما از یک روانشناس کودک در مشهد کمک بگیرید.
