تلفظ صحیح حرف ز در بسیاری از کودکان به دلایل گوناگونی از جمله تاخیر رشدی، اختلال تلفظ و کم شنوایی با چالش هایی روبرو است. والدینی که کودکشان در تلفظ حرف ز مشکل دارد برای راهکار این مشکل باید برای گفتار درمانی گفتار درمانی حرف ز به متخصص مراجعه کنند. زیرا مشکل تلفظ در حرف ز را می توان با کمک گفتار درمانی برطرف کرد. بهترین گفتاردرمان مشهد از تکنیک های مختلفی مانند استفاده از آینه، بازی و ساخت کاردستی، تصحیح هجاها و ... برای گفتار درمانی حرف ز استفاده می کند.
اگر کودک شما توانایی تلفظ حرف ز را نداشته باشد در حین ارتباط با اطرافیان دچار مشکلات زیادی می شود و نمی تواند مانند همسالان خود از بازی، قصه گویی و … لذت ببرد. علاوه بر این از ترس تمسخر اطرافیان سعی می کند کلماتی که حرف ز دارند را کمتر تکرار کند به همین علت کودک کم حرف می شود و به مرور اعتماد به نفس خود را از دست می دهد.
نحوه تلفظ حرف ز
نحوه تلفظ حرف ز دقیقا مانند تلفظ حرف س است و وقتی می خواهیم صدای ز را تلفظ کنیم دقیقا همان کاری را انجام می دهیم که برای تلفظ س انجام می دهیم. در حقیقت ما برای تولید این دو صدا از یک موقعیت دهانی استفاده می کنیم اما تفاوت هایی نیز با هم دارند.
برای تلفظ حرف ز، هوای درون دهان فرد باعث ارتعاش تارهای صوتی و در نتیجه ایجاد صدا می شود. برای تولید حرف ز، زبان پشت دندان ها و نزدیک به سقف دهان قرار می گیرد ولی نوک زبان به دندان ها و سقف دهان برخورد کند. دندان ها باید بسته باشند ولی لب ها باید کمی باز بمانند و گوشه های به سمت عقب برود دقیقا مانند هنگامی که می خواهید دندان های خود را نشان دهید یا لبخند بزنید.
زمانی که ارتعاشات صوتی و هوا از دهان و دندان های شما عبور می کنند صدای ز ایجاد می شود. در واقع صدای ز، یک صدای سایشی است. اگر دلبند شما در تلفظ حرف ز دچار مشکل است می توانید با مراجعه به بهترین گفتاردرمان مشهد و با صرفه جویی در هزینه و زمان به صورت تخصصی این مشکل را در کودک خود برطرف کنید. کودک با یادگیری تلفظ صحیح حرف ز جملات و عبارات بیشتری یاد می گیرد و در نتیجه اعتماد به نفس او افزایش می یابد.
سن تلفظ حرف ز در کودکان
کودکان معمولا از سنین سه سالگی شروع به تلفظ حرف ز می کنند اما پیش نیاز حرف ز، حرف س است. لازم به ذکر است که اکثر کودکان حرف ز را کمی دیرتر نسبت به حروف دیگر تلفظ می کنند و حتی ممکن است تا ۸ سالگی نتوانند این صدا را به طور صحیح تلفظ کنند.
پیشنهاد ما به شما این است که در صورتی که کودک نتوانست تا سن ۸ سالگی صدای ز را به خوبی تلفظ کند حتما به یک گفتار درمانگر مراجعه و از او برای روند این درمان کمک بخواهید.
استراتژی های گفتاردرمانی حرف ز
گفتاردرمانی حرف ز از تکنیک ها و روش های مختلفی برای تلفظ صحیح این حرف استفاده می کند که در این قسمت به موثرترین تکنیک های این حرف اشاره می کنیم.
۱- گفتاردرمانی حرف ز با کمک نشانههای کلامی
حرف ز از جمله حروفی است که بر خلاف بعضی از حروف مانند ب و ت پایانی ندارد یعنی می توانید این حرف را به صورت دنباله دار ادا کنید. گفتار درمانگر حرف ز را به صورت ز، ز، ز و … ادا می کند نه به صورت ززز. در واقع صدا یک بار تلفظ می شود و پس از آن چند ثانیه مکث و صدا دوباره تکرار می شود.
انجام این کار به کودک کمک می کند تا بتواند صدا را بهتر درک و تقلید کند. بعد از تسلط کودک بر واج ” ز ” گفتار درمانگر آن را با مصوت ترکیب و هجاهای ساده ای مانند زی، زو، زا و … می سازد.
با گذشت زمان و همچنین تسلط کودک، تمرینات پیچیده تر می شوند و به سمت تمرین کلمه، جمله و مکالمه می روند.
۲- گفتاردرمانی حرف ز با استفاده از نشانه های لمسی
همانگونه که پیشتر اشاره کردیم زمانی که قصد دارید صدای ز را ادا کنید تارهای صوتی شما می لرزند این موضوع دقیقا همان چیزی است که تلفظ صدای ز را از صدای س متفاوت می کند. گفتار درمانگر در طی روند درمان این نکته را به کودک گوشزد می کند و از وی می خواهد تا در حین تلفظ حرف ز دست را روی گلوی گفتاردرمانگر بگذارد و ارتعاشات صوتی را به خوبی احساس کند سپس از کودک می خواهد که این کار را با گردن خود نیز انجام دهد.
۳- گفتاردرمانی حرف ز با استفاده از نشانههای بصری
زمانی که گفتار درمانی حرف ز با نشانه های بصری همراه شود یادگیری کودک بهتر و موثرتر می شود چرا که ایجاد صدا با همراه کردن یک نشانه بصری به ایجاد ایده های جدید در ذهن کودک کمک می کند.
برای انجام این کار کافیست یک آینه جلوی کودک قرار دهید و سپس خودتان صدای ز را ادا کنید و از وی بخواهید در آینه نگاه کند و حالات صورت شما را تقلید کند. با قرار دادن دو انگشت اشاره خود در دو طرف لب ها و فشار دادن آنها به گونه ای که دهان کشیده و صدا ایجاد شود. کودک را تشویق کنید تا پس از هر بار تلفظ این صدا، این کار را انجام دهد.
جمع بندی
تلفظ حرف ز تا حدود زیادی برای کودکان چالش برانگیز است بنابراین، به شما پیشنهاد میکنیم که حتما از یک گفتاردرمانگر متخصص و حرفه ای مانند بهترین گفتاردرمان مشهد کمک بگیرید چرا که گفتاردرمانگران این مرکز با صبر، حوصله و دلسوزانه به آموزش تلفظ این حرف برای کودکان شما می پردازند.
