بسیاری از والدینی که برای جلسات گفتار درمانی به ما مراجعه میکنند یا در پیج اینستاگرام به ما پیام می دهند و از ما می پرسند ایا بچه ما به دلیلی هوش پایین دچار تاخیر در صحبت کردن شده است؟” . در این نوشته به زبان ساده به این سوال پاسخ بدهیم اگر بخواهیم در چند کلمه به این سوال پاسخ بدهیم جواب ما این است ” دیر حرف زدن الزاما به معنای کم هوشی کودک نیست ” اما برای اینکه یک پاسخ کامل از این سوال پیدا کنید حتما این نوشته را تا انتها بخوانید.
آیا صحبت کردن فرزند من متناسب با سن اوست؟
کودکان یک سال فرصت دارند که تا یاد بگیرند و اطراف خود را ببنند و اهسته اهسته شروع به صحبت کنند. برای تناسب سن کودک و صحبت او با مقاله” گفتاردرمانی پایه سایت” مراجعه کنید.ولی به صورت کلی اگر کودک شما ۱۴ ماهه است و هیچ کلمه ای بیان نمی کند و یا دو سال سن دارد و جملات دو کلمه ای ندارد حتما به گفتاردرمانگر برای ارزیابی و بررسی بیشتر مراجعه کنید.
فرزندم تاخیر کلامی دارد باید چه اقداماتی انجام بدهم ؟
توجه داشته باشید بسیاری از کودکانی که تاخیر در گفتار و زبان دارند دارای ضریب هوشی خوبی هستند و به راحتی از گوشی و سایر ابزارها استفاده می کنند. ولی هوش طبیعی به هیچ عنوان دلیل به بی توجهی به تاخیر در گفتار نمی باشد.این تاخیر می تواند دلایل متفاوتی داشته باشد گاهی این دلایل بسیار ساده و گاهی هم به علت یک مشکل پزشکی می باشد در بسیاری از موارد علت دیر حرف زدن کودک مشکل پزشکی نیست. ممکن است کودک هوش طبیعی و درک بالایی داشته باشد اما به دلایل مختلفی مانند شیوه ارتباطی غلط والدین هنوز شروع به حرف زدن نکرده است. در ادامه ما 3 دلیل اصلی دیر حرف زدن کودک یا حرف نزدن او را بررسی کرده ایم.
- نحوه برخورد با کودک در محیط خانه
- نقص در اندامهای تولید زبان
- مشکل ذهنی و کم شنوایی
این موارد را تک به تک مورد بررسی قرار می دهیم.
1– نحوه برخورد با کودک در خانه
مهمترین دلیل تاخیر شروع گفتار برای کودک ، نحوه برخورد با کودک در خانه می باشد. این برخورد اشتباه به روشهای مختلف می تواند به رشد کودک اسیب بزند مواردی مانند:
- کودک بیش از حد از تلویزیون و موبایل استفاده می کند بیشترین دلیل رایج برای تاخیر کودکان همین مورد است: کودک در یک گفتگو زنده صحبت کردن را یاد میگیرد حالتی که یک نفر صحبت میکند و دیگری جواب می دهد ولی در موبایل و تلویزیون ارتباط 2 طرفه ای شکل نمی گیرد و کودک کاملا ساکت است
- دلیلی برای صحبت کردن برای کودک نمیگذاریم!: گاهی والدین در اثر توجه زیاد نیازهای کودک را بدون حتی نیاز به صحبت کردن او به او می دهند. اصلی ترین دلیل صحبت کردن رفع نیازها و جلب توجه است اگر والدین بدون نیاز به ابراز کلامی کودک خواسته های او را براورده می کنند و به اون توجه می کنند نیازی برای کودک برای صحب کردن ایجادنمی شود و باعث تاخیررشد کودک می شود.
- اطراف کودک ساکت است:محیط کودک تاثیر زیادی در سرعت رشد کودک دارد کودکانی که تک فرزند هستند والدین شاغل دارد و یا زمان زیادی با کودک صرف نمیشود می تواند دلیل تاخیر رشد کودک شود. سعی کنید کودک را به مهدکودک بفرستیدیا پارک یا محیطهای شلوغ ببرید. برای کودکان قصه تعریف کنید قصه بخوانید و متناسب با سن کودک با او صحبت کنید و برای صحبت کردن کودکتان او را تشویق کنید
- دیدن برنامه های تلویزیونی زبان غیر از زبان اصلی: اموزش زبان دوم به هر روشی به خودی خود باعث تاخیر گفتار نمی شود ولی این اموزش حتما باید پس از اموزش کامل زبان اول انجام شود. بسیاری از کودکان امروزه با تماشای کارتون های خارجی از سنین پایین دچار تاخیر زبان و گفتار می شوند
2- نقص در اندامهای تولید زبان
نقص در اندامهای تولید زبان و عیب در سیستم گفتاری کودک مانند کوتاهی بند زیر زبان شکاف در سقف دهان و یا لب شکری باعث ایجاد مشکل گفتاری می شود. در این موارد اول باید به پزشک متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنند و سپس جلسات گفتاردرمانی را شروع کنند.
3- مشکل ذهنی و کم شنوایی
بعضی از دلایلی که موجب تاخیر در رشد و زبان می شود به سیستم ساختاری زبان دهان و فک و تکلم بستگی ندارد مانند ایراداتی که در مغز فرد است مانند عقب ماندگی ذهنی اتیسم ، ، فلج مغزی ، ، آپراکسی دوران کودکی ، شکاف کام و لب و.. که از علت های تاخیر در گفتار و زبان نیز می تواند باشند. همچنین مشکلات شنیداری نیز سبب تاخیر می شود. مشکل در شنیداری باعث مشکل در فهم و تقلید گفتاری می شود. . البته این به این معنا نیست که همه کودکانی که دچار تاخیر در گفتار هستند حتما از لحاظ شنیداری هم مشکل دارند در صورتی که به مشکل در تاخیر گفتار کودکتان شک دارید ابتدا به یک گفتاردرمانگر مراجعه کنید در صورت صلاحدید و نیاز او به شنوایی شنواس مراجعه کنید. در کودکان جرم گوش نسبت به سایر اختلالات شنوایی بین کودکان رایجتر است از این رو در صورت توصیه گفتار درمانگر حتما به شنوایی شناس مراجعه کنیدبسیاری از مشکلات شنوایی کودکان بسیار دیر شناسایی می شوند و باعث ایجاد تاخیر بیشتر در گفتار فرد می شود
نتایج ساده انگاری مشکل گفتاری کودکان
بسیار پیش آمده است که والدینی به ما مراجعه می کنند که علی رغم تشخیص تاخیر کودک خود درمان و پیگیری را به تعویق انداخته و کودک را با انواع پیشرفته اختلالات به کلینیک می آورند در نتیجه زمان، انرژی هزینه و بار روانی بسیار فراوانتری به کودک و خانواده به علت از دست رفتن سن طلایی تحمیل می شود.در واقع مشکل اصلی از جایی شروع شده است که تصمیم گیری برای زندگی و اینده کودک خود را منوط به نظر فامیل افراد غیر کارشناس و نامتخصص می کنند.مثلا در باره تاخیر گفتار فردی از بستگان اعتقاد دارد که سایر افراد در ان خانواده هم همین مشکل را داشتند و الان خوب شدند! و یا درباره لکنت و ….. کلام آخر اینکه موضوع را بسیار جدی بگیرید توانایی کودک خود را با “” مقایسه کنید و در صورت تفاوت اشکار با معیارهای ذکر شده حتما از یک متخصص گفتار و زبان مشورت بگیرید و با کمک رسانی به کودک خود در سن طلایی نتیجه بهتری با صرف زمان، انرژی و هزینه بیشتری بگیرید.
نتیجه گیری
ما در این نوشته به این سوال شما که ” آیا تاخیر گفتار و زبان به علت پایین بودن هوش کودک من است؟ ” پاسخ دادیم و سایر عوامل موثر در تاخیر رشد و زبان را توضیح دادیم .
