آیا کودکان اوتیسم خوب می‌ شوند؟

آیا کودکان اوتیسم خوب میشوند؟ در واقع تحقیقات بیشتر ممکن است به دانشمندان کمک کند تا این تغییر را درک کنند و راه را برای مداخلات مؤثرتر نشان دهند. اوتیسم معمولاً «خوب شدن به معنی درمان قطعی» ندارد، اما بهبود معنی‌دار کاملاً ممکن است: بسیاری از افراد با مداخلات آموزشی-توانبخشی و حمایت درست مهارت‌های ارتباطی/اجتماعی بهتری پیدا می‌کنند و علائم مزاحم زندگی روزمره کمتر می‌شود. درمان‌ها هدفشان کاهش چالش‌ها و افزایش کیفیت زندگی است.

ASD شامل چندین اختلال مغزی مرتبط است که علائم آن از خفیف تا شدید متغیر است. افراد مبتلا به ASD معمولاً در تعاملات اجتماعی و ارتباطات مشکل دارند. ASD از هر 88 کودک یک نفر را تحت تاثیر قرار می‌دهد. در این مقاله از مرکز کاردرمانی در مشهد این مورد را بررسی می کنیم.

آیا اوتیسم خوب می شود؟

وقتی می‌پرسیم «آیا اوتیسم خوب می شود؟» اول باید روشن کنیم منظورمان از «خوب شدن» چیست. چون اوتیسم یک اختلال عصب‌رشدی است و پاسخ به این سؤال، بسته به تعریف «خوب شدن»، فرق می‌کند.

1) درمان قطعی اوتیسم

منظور از درمان قطعی این است که اوتیسم کاملاً از بین برود و فرد دیگر هیچ ویژگی یا الگوی مرتبط با ASD نداشته باشد. در حال حاضر، بر اساس منابع معتبر سلامت و راهنماهای بالینی، درمان قطعی برای خودِ اوتیسم وجود ندارد؛ یعنی هیچ روش یا دارویی نیست که «اوتیسم را حذف کند».

2) بهبود اوتیسم

بهبود یعنی با مداخله درست و حمایت مناسب، عملکرد فرد بهتر شود؛ مثلاً:

مهارت‌های ارتباطی و زبانی تقویت شود (درخواست کردن، مکالمه، درک بهتر)

• تعاملات اجتماعی بهتر شود (توجه مشترک، بازی، دوست‌یابی)
• رفتارهای چالش‌برانگیز کمتر یا قابل‌کنترل‌تر شود (قشقرق‌ها، خودآسیبی، مقاومت شدید به تغییر)
• استقلال در کارهای روزمره بیشتر شود (لباس پوشیدن، غذا خوردن، رعایت بهداشت، برنامه‌پذیری)

این نوع بهبود کاملاً ممکن است و هدف اصلی درمان‌های علمی هم همین است: بالا بردن کیفیت زندگی و افزایش استقلال.

آیا اوتیسم درمان قطعی دارد؟

با توجه به DSM-5 (راهنمای تشخیصی که در حال حاضر اختلالات روانی و رشدی را در ایالات متحده و بسیاری از کشورهای دیگر توصیف می‌کند)، پاسخ منفی داده است و گفته است اوتیسم درمان قطعی ندارد. بنابراین پاسخ به سوال آیا کودکان اوتیسم خوب میشوند؟ نیز منفی است.

به عبارت دیگر، ویژگی‌های اوتیسم زود شروع می‌شود و در طول زندگی ادامه می‌یابد، اگرچه بزرگسالان ممکن است بتوانند ویژگی‌های خود را «حداقل در برخی موقعیت‌ها» «پوشش دهند. اگر به نظر می‌رسد که فردی به طور کامل از ویژگی‌های اوتیسم رها شده است، به این معنی است که بیماری او در ابتدا به درستی تشخیص داده نشده است.

Why Act Early?
Act early on developmental concerns to make a real difference for your child and you! If you’re concerned about your child’s development, don’t wait. You know your child best.

چرا زود اقدام کنیم؟
برای ایجاد تغییر واقعی برای خودتان و فرزندتان، در مورد نگرانی‌های مربوط به رشد و نمو زود اقدام کنید! اگر نگران رشد فرزندتان هستید، منتظر نمانید. شما فرزندتان را بهتر می‌شناسید.

منبع: https://www.cdc.gov/autism/treatment/accessing-services.html?utm_source=chatgpt.com

 

اوتیسم چگونه تشخیص داده می شود؟

اوتیسم را نمی‌توان با آزمایش خون، اشعه ایکس یا سایر معاینات آزمایشگاهی تشخیص داد. در عوض، کمک گرفتن از “مشاهده” برای شناسایی وجود اوتیسم یک امر کلیدی است. اولین گام در ارزیابی یا تشخیص اوتیسم شامل مشاهدات والدین، معلمان و پرستاران مراقبت از کودک است که به تعیین اینکه آیا کودک به نقاط عطف رشد، به ویژه در مورد ارتباط، معاشرت، و رفتار دست می‌یابد یا خیر، کمک می‌کند.

پزشک اطفال شما رشد کودک شما را در معاینات زیر نظر خواهد داشت، اما هرگونه اطلاعات یا مشاهداتی که انجام داده‌اید می‌تواند به شناسایی زودتر اوتیسم کمک کند. پزشک احتمالاً سؤالاتی در مورد رشد کودک شما خواهد پرسید. نرسیدن به نقاط عطف خاص، مانند عدم برقراری تماس چشمی یا شرکت در بازی‌های تخیلی، می‌تواند از نشانه‌های اوتیسم باشد.

اگر کودک شما مشکوک به اوتیسم باشد، متخصص اطفال در مشهد ممکن است معیارهای دخیل در تشخیص اوتیسم را ارزیابی کند، از جمله:

• نقص در ارتباطات اجتماعی و تعامل اجتماعی
• الگوهای محدود و تکراری در رفتارها، علایق یا فعالیت‌ها
• علائم باید در اوایل دوره رشد وجود داشته باشد
• علائم باعث اختلال می‌شود

علائم و نشانه های اوتیسم چیست؟

حال که پاسخ سوال آیا کودکان اوتیسم خوب میشوند؟ را دریافت کردید، بهتر است با علائم و نشانه‌های آن نیز آشنا شوید.

علائم و نشانه‌های اوتیسم معمولاً در ۲ سالگی ظاهر می‌شوند. در 3 یا 4 سالگی، معمولاً اطلاعات رشدی کافی برای تشخیص وجود دارد. این علائم در درجه اول بر نحوه رفتار کودکان اوتیستیک، نحوه تعامل آن‌ها با دنیای اطراف و نحوه ارتباط آن‌ها با دیگران تأثیر می‌گذارد. علائمی که قابل تشخیص و قابل توجه هستند، عبارتند از:

• از تماس چشمی اجتناب می‌کند.
• تا 9 ماهگی به نام پاسخ نمی‌دهد.
• فقدان حالات چهره (مانند خوشحال، غمگین، عصبانی و غیره) تا 9 ماهگی
• تا 12 ماهگی بازی‌های تعاملی ساده انجام نمی‎دهد.
• تا 12 ماهگی از حرکات دست، کم یا اصلاً استفاده نمی‌کند (مثلاً سلام یا خداحافظی تکان نمی‌دهد).
• علایق خود را با دیگران به اشتراک نمی‌گذارد (مثلاً اسباب بازی مورد علاقه خود را به شما نشان نمی‌دهد) تا 15 ماهگی
• تا 36 ماهگی به کودکان دیگر توجه نمی‌کند و با آن‌ها بازی نمی‌کند.
• تا 48 ماهگی تظاهر به شخص دیگری (مثلا معلم، ابرقهرمان و غیره) نمی‌کند.
• تا 60 ماهگی برای شما آواز نمی‌خواند، اجرا نمی‌کند یا نمی رقصد.

اوتیسم با افزایش سن بهتر می‌شود یا بدتر؟

از آنجایی که پاسخ به سوال آیا کودکان اوتیسم خوب میشوند؟ منفی بود. باید دانست که آیا اوتیسم با افزایش سن بهتر می‌شود یا بدتر؟

اوتیسم معمولاً یک وضعیت طولانی‌مدت/مادام‌العمر است، اما این به معنی «ثابت ماندن همه چیز» نیست. با افزایش سن، خیلی از افراد ممکن است در بعضی حوزه‌ها بهبودهای قابل‌توجه ببینند (مثلاً ارتباط، خودتنظیمی، مهارت‌های روزمره) و در برخی حوزه‌ها هم با چالش‌های جدید روبه‌رو شوند—به‌خصوص در دوران نوجوانی و اوایل بزرگسالی. CDC اشاره می‌کند که افراد دارای ASD ممکن است در نوجوانی و جوانی، تغییراتی در علائم، رفتارها و وضعیت‌های سلامتِ همراه تجربه کنند و همین تغییرات می‌تواند روی عملکرد و مشارکت اجتماعی اثر بگذارد.

چرا گاهی به نظر می‌رسد اوتیسم با بزرگ شدن کودک بدتر شده است؟

خیلی وقت‌ها «بدتر شدن» از اینجا می‌آید که با ورود به نوجوانی:

• فشارهای اجتماعی بیشتر می‌شود (دوستی‌ها پیچیده‌تر، قضاوت همسالان، نیاز به انعطاف اجتماعی بالاتر).
• فشارهای تحصیلی/مسئولیت‌ها بالا می‌رود (تکلیف بیشتر، مدیریت زمان، استقلال).
• تغییرات بلوغ و نوسان‌های خلقی/حسی می‌تواند برخی حساسیت‌ها یا دشواری‌ها را پررنگ‌تر کند.

پس ممکن است هسته اوتیسم ذاتاً رو به «وخامت» نرفته باشد؛ بلکه تقاضاهای محیطی زیاد شده و فرد برای تطبیق، نیاز به حمایت و مهارت‌های تازه دارد. (خود CDC هم روی چالش‌های گذار از کودکی به نوجوانی و بزرگسالی تأکید می‌کند.

CDC می‌گوید گذار از دبیرستان به بزرگسالی می‌تواند برای افراد دارای ASD به‌خصوص چالش‌برانگیز باشد و بهتر است برنامه‌ریزی این گذار از کودکی شروع شود؛ به‌طوری که برنامه‌های انتقال آموزشی ترجیحاً از ۱۴ سالگی و حداکثر تا ۱۶ سالگی شکل بگیرد.

برای اینکه این دوره نرم‌تر طی شود، این موارد را در برنامه‌ریزی بگنجانید:

• هدف‌های بعد از دبیرستان را مشخص کنید: دانشگاه/فنی‌حرفه‌ای/ورود به بازار کار؛ و مهارت‌های لازم برای هر مسیر.
• مهارت‌های استقلال را مرحله‌ای تمرین کنید: خودیاری، مدیریت زمان، رفت‌وآمد، پول توجیبی/خرید، مهارت‌های ایمنی.
• سلامت روان و وضعیت‌های همراه را جدی پیگیری کنید: تغییرات اضطراب، خلق، خواب یا مشکلات جسمی می‌تواند روی رفتار و یادگیری اثر بگذارد. CDC به اهمیت توجه به شرایط همراه در نوجوانان ASD اشاره می‌کند.
• برنامه انتقال مراقبت پزشکی داشته باشید: CDC یادآوری می‌کند انتقال از پزشک کودک به پزشک بزرگسال هم بخشی از گذار است و نیاز به برنامه دارد.
• حمایت‌های محیطی را هماهنگ کنید: مدرسه/مشاور/کاردرمانگر/گفتاردرمانگر/روان‌شناس—تا فشارهای جدید نوجوانی فقط روی دوش خانواده نماند. CDC هم بر «نیازهای آموزشی و سلامت پیچیده» و اهمیت دسترسی به حمایت‌ها در این سن تأکید دارد.

آیا ممکن است فرد با بزرگ شدن دیگر علائم اوتیسم را نداشته باشد؟

بله، در برخی افراد ممکن است با گذر زمان و رشد مهارت‌ها (و گاهی با دریافت مداخلات)، علائم آن‌قدر کاهش پیدا کند که در ارزیابی‌های بعدی دیگر معیارهای تشخیصی ASD را به‌طور کامل نداشته باشند. در یک مطالعه همگروهی در JAMA Pediatrics روی کودکانی که بین ۱۲ تا ۳۶ ماهگی تشخیص ASD گرفته بودند، در ارزیابی مجدد در ۵ تا ۷ سالگی، حدود ۳۷٪ دیگر معیارها را به‌صورت کامل نداشتند (در مقاله از اصطلاح nonpersistent ASD استفاده شده است.

اما چند نکته خیلی مهم است:

این اتفاق برای همه رخ نمی‌دهد و نمی‌شود از قبل با قطعیت گفت چه کسی به این نقطه می‌رسد. همان پژوهش نشان داد عواملی مثل عملکرد سازشی بالاتر در شروع و جنسیت مؤنث با «غیرپایدار شدن تشخیص» ارتباط داشتند، ولی این‌ها هم پیش‌بینی قطعی نیستند.

«دیگر معیار تشخیص را نداشتن» لزوماً به معنی درمان قطعی نیست. ممکن است حتی اگر فرد دیگر در تست‌ها معیار ASD را نگیرد، چالش‌هایی مثل اضطراب، حساسیت‌های حسی، دشواری‌های ظریف اجتماعی یا نیاز به حمایت آموزشی/روانی باقی بماند. بحث «optimal outcomes» دقیقاً روی همین تفاوت بین کاهش علائم تشخیصی و نیازهای باقی‌مانده تأکید می‌کند.

جدیدترین درمان اوتیسم

به دلیل این که پاسخ به سوال آیا کودکان اوتیسم خوب میشوند؟ منفی است، ممکن است برخی از خانواده‎ها به سراغ درمان فرزندانشان نروند. اما باید بدانید که با کمک گرفتن از کاردرمانی می‌توانید این بیماری را کنترل کنید یا از پیشرفت این بیماری جلوگیری کنید.

انواع مختلفی از درمان‌های وجود دارد. این درمان‌ها به طور کلی می‌توانند به دسته‌های زیر تقسیم شوند، اگرچه برخی از درمان‌ها بیش از یک رویکرد را شامل می‌شوند:

• گفتار درمانی
• کاردرمانی
• بازی درمانی
• رفتار درمانی

گفتار و زبان درمانی

گفتار درمانی می‌تواند برای بسیاری از افراد اوتیستیک مفید باشد، خواه کودک غیرکلامی باشد یا فردی با مهارت‌های کلامی قوی!

کاردرمانی

هدف کاردرمانی در مشهد تقویت مهارت‌های ضروری زندگی، مانند توانایی لباس پوشیدن، غذا خوردن، انجام وظایف حمام به طور مستقل و … است. از طرف دیگر، ممکن است بر بهبود توانایی‌های حرکتی ظریف مانند نوشتن، رنگ‌آمیزی و استفاده از قیچی تمرکز کند.

بازی درمانی

بازی درمانی در مشهد می‌تواند به کودکان کمک کند تا مهارت‌های اجتماعی و برقراری ارتباط را از طریق بازی به گونه‌ای بیاموزند که برای آن‌ها جالب باشد. همچنین می‌تواند به افراد اوتیستیک کمک کند تا با دیگران ارتباط برقرار کنند. Floortime شکلی از بازی درمانی است که معمولاً برای کمک به مشارکت شاد کودکان اوتیستیک استفاده می‌شود.

رفتار درمانی

یک درمان رفتاری قابل توجه برای افراد مبتلا به ASD، آنالیز رفتار کاربردی یا (ABA) است. ABA یک رویکرد درمانی است که هدف آن تغییر رفتار افراد اوتیستیک است تا بیشتر شبیه همسالان خود شوند. با این حال، در مورد ABA اختلاف نظر وجود دارد. پیشرفت فرزندان شما ردیابی و اندازه گیری می‌شود.

چه چیزهایی احتمال بهبود اوتیسم را بیشتر می‌کند؟

شروع مداخله از سنین پایین (هرچه زودتر، بهتر)

هرچه کمک‌ها و مداخلات (مثل گفتاردرمانی، کاردرمانی، برنامه‌های رفتاری/آموزشی) زودتر شروع شود، معمولاً فرصت بیشتری برای یادگیری مهارت‌های پایه و شکل‌گیری مسیر رشدی بهتر ایجاد می‌شود. منابع والد-محور آکادمی اطفال آمریکا هم روی این نکته تأکید دارند که کمک را «هرچه زودتر» شروع کنید و «شروع زودتر» می‌تواند به نتایج بهتر منجر شود.

برنامه درمانی فردمحور و قابل اندازه‌گیری (هدف‌گذاری + پایش پیشرفت)

برنامه‌ای بیشترین اثر را دارد که برای همین کودک/فرد طراحی شده باشد و هدف‌ها دقیق و قابل سنجش باشند؛ مثلاً:

«درخواست کردن نیازها با کلمه/اشاره»، «کاهش قشقرق از X بار به Y بار»، «افزایش تحمل تغییر برنامه از ۱ دقیقه به ۵ دقیقه».

بعد هم هر چند هفته یک‌بار، با داده و مشاهده مشخص شود آیا پیشرفت رخ داده یا نیاز به تغییر روش هست.

آموزش والدین و مداخله در محیط زندگی (خانه/مهد/مدرسه)

وقتی والدین یاد می‌گیرند در موقعیت‌های واقعی روزمره (بازی، غذا، لباس، بیرون رفتن) چطور مهارت‌ها را تمرین بدهند، اثر درمان فقط به «اتاق درمان» محدود نمی‌ماند و تعمیم مهارت‌ها سریع‌تر می‌شود. CDC هم تأکید می‌کند گرفتن خدمات و حمایت‌ها در اولین فرصت می‌تواند در رشد کودک و عملکرد او در محیط‌های اجتماعی و آموزشی تفاوت ایجاد کند.

مدیریت مشکلات همراه (خواب، اضطراب، تشنج، مشکلات گوارشی و …)

خیلی وقت‌ها بخشی از “بدتر شدن رفتارها” از خودِ اوتیسم نیست؛ از مشکلات همراه است. اگر خواب به‌هم ریخته باشد یا اضطراب/تشنج/مشکلات گوارشی وجود داشته باشد، یادگیری و همکاری در درمان سخت‌تر می‌شود. CDC اشاره می‌کند داروها (با نظر پزشک آشنا به ASD) می‌توانند برای مدیریت شرایط همراه مثل اضطراب/افسردگی، تشنج، مشکلات خواب و مشکلات گوارشی کمک‌کننده باشند.

مسیر پیشنهادی خانواده بعد از تشخیص اوتیسم کودک

بعد از اینکه تشخیص «طیف اوتیسم (ASD)» مطرح یا قطعی می‌شود، مهم‌ترین کار این است که خانواده وارد یک مسیر منظم، قابل‌پیگیری و بدون اتلاف زمان شود.  دریافت خدمات هرچه زودتر می‌تواند در رشد کودک و نتیجه‌های بهتر اثرگذار باشد و «مداخله زودهنگام» برای سنین ۰ تا ۳ سال اهمیت ویژه‌ای دارد.

چک‌لیست ۳۰ روز اول

1) ارزیابی چندبعدی (همزمان، نه پشت‌سرهم)

در هفته اول تا دوم، بهتر است ارزیابی‌ها را به‌صورت تیمی/چندمحوری جلو ببرید تا تصویر کامل‌تری از نیازها به دست بیاید:

• گفتاردرمانی (زبان، ارتباط، درک، تعامل، AAC در صورت نیاز)
• کاردرمانی (مهارت‌های روزمره، حسی-حرکتی، تنظیم حسی)
• روان‌شناسی/رفتاردرمانی (مهارت‌های اجتماعی، بازی، رفتارهای چالش‌برانگیز، تنظیم هیجان)
• پزشک (برای بررسی مشکلات همراه و ارجاع‌های لازم)

این «ارزیابی کامل» و ارجاع به خدمات مداخله از توصیه‌های منابع والد-محور آکادمی اطفال آمریکا هم هست.

2) تعیین فقط ۳ هدفِ قابل اندازه‌گیری (نه ۱۵ هدف مبهم!)

در هفته دوم با تیم درمان ۳ هدف «واضح و قابل سنجش» تعیین کنید؛ مثل:

• درخواست کردن نیازها (با کلمه/اشاره/تصویر) در چند موقعیت روزانه
• کاهش قشقرق از مثلا 20 بار در هفته به 10 بار (با ثبت ساده)
• یک مهارت خودیاری (مثلاً لباس/غذا/بهداشت) با درصد استقلال مشخص

هر هدف باید یک معیار داشته باشد: «چند بار؟ چقدر؟ در چه موقعیت‌هایی؟ تا چه تاریخی؟»

3) برنامه مداخله در خانه (۱۵ دقیقه‌های کوچک، اما هر روز)

از هفته دوم تا چهارم، یک برنامه خانگی خیلی ساده بچینید که قابل انجام باشد:

• روزی ۱۵ دقیقه بازی هدفمند (نوبت‌گیری، تقلید، توجه مشترک)
• روزی ۱۰ دقیقه تمرین ارتباطی (درخواست کردن، انتخاب بین دو گزینه)
• استفاده از روتین‌های ثابت (خواب/غذا/حمام) برای آموزش مهارت‌ها

خدمات و حمایت‌ها را هرچه زودتر شروع کنید و به سن و نیاز کودک (۰–۳ یا سن مدرسه) توجه کنید.

4) هماهنگی با مهد/مدرسه (برای تعمیم مهارت‌ها)

در هفته سوم، یک جلسه کوتاه با مربی/معلم بگذارید و این ۳ چیز را هماهنگ کنید:

• ۲–۳ هدف مشترک (همان اهداف درمانی، نه اهداف جداگانه)
• راهکارهای ساده کلاس (برنامه تصویری، هشدار قبل از تغییر، تقویت مثبت)
• مسیر ارجاع/حمایت آموزشی اگر لازم است

هدف این است که کودک فقط در اتاق درمان پیشرفت نکند و مهارت‌ها به محیط واقعی منتقل شوند.

5) پایش خواب/تغذیه/اضطراب و ارجاع در صورت نیاز

از همان هفته اول، یک ثبت خیلی ساده داشته باشید (۳ ستون): خواب، تغذیه، رفتار/اضطراب. اگر مشکل واضحی می‌بینید، همان ماه اول پیگیری کنید. برخی کودکان ممکن است شرایط همراه داشته باشند و در صورت نیاز، درمان‌های حمایتی/پزشکی برای این موارد می‌تواند کمک‌کننده باشد.

سخن نهایی

در حالی که افراد اوتیستیک می‌توانند مهارت‌های زندگی را کسب کنند، به نظر می رسد ویژگی‌های اوتیسم آن‌ها به مرور زمان کاهش می‌‎یابد، اما آیا ایا بچه های اوتیسم خوب میشوند؟

باید گفت که هیچ درمانی برای اوتیسم وجود ندارد. آن دسته از کودکان اوتیستیک که بهبود چشمگیری را تجربه می‌کنند، معمولاً نیازهای حمایتی کمی دارند یا یک بیماری زمینه‌ای داشتند که در وهله اول با اوتیسم اشتباه گرفته شده است. درمان‌هایی مانند ABA، بازی‌درمانی، گفتار درمانی و کاردرمانی همگی می‌توانند تفاوت مثبتی برای کودک شما ایجاد کنند، همانطور که داروهای کاهش اضطراب، مدیریت تشنج و بهبود خواب نیز می‌توانند تأثیر مثبتی بر روی کودک شما داشته باشد. کلینیک کاردرمانی و توانبخشی راد با در نظر گرفتن همه این نکات به درمان اوتیسم فرزندان شما می‎پردازند.

سوالات متداول درباره آیا کودکان اوتیسم خوب میشوند

1. آیا کودکان اوتیسم خوب میشوند؟
   خیر! تا به الان هیچ درمان قطعی برای این بیماری شناسایی نشده است.
2. روش درمان اوتیسم کودکان چیست؟
   یک درمان شاخص برای این بیماری وجود ندارد و تنها باید از طریق روش‌ها و درمان‌های کمکی مثل: کاردرمانی، رفتار درمانی بازی درمانی و … استفاده کرد.
3. علائم و نشانه‌های اوتیسم در کودکان چیست؟
   از تماس چشمی اجتناب می‌کند، تا 9 ماهگی به نام پاسخ نمی‌دهد، فقدان حالات چهره (مانند خوشحال، غمگین، عصبانی و غیره) تا 9 ماهگی، تا 12 ماهگی بازی‌های تعاملی ساده انجام نمی‎دهد