کار درمانی برای کودکی که اکسیژن به مغزش نرسیده

یکی از حساس‌ ترین ناحیه‌ های عضو هر انسان و از جمله کودکان مغز آنها است که نرسیدن اکسیژن به آن می‌ تواند باعث آسیب شدید و حتی مرگ کودک گردد که در برخی موارد خفیف بوده و سریعاً بهبود می‌ یابد ولی در برخی موارد شدید بوده و نیازمند به بررسی و درمان سریع است. حال در این مقاله از سایت کلینیک راد مرکز کاردرمانی مشهد به طور کامل به بررسی کار درمانی برای کودکی که اکسیژن به مغزش نرسیده و علت آن و روش‌ های درمانی سریع خواهیم پرداخت.

علل خفگی  یا کم رسیدن اکسیژن به مغز نوزاد

یکی از شایع‌ ترین مشکلات حین تولد برای نوزادان نرسیدن اکسیژن به مغز آنها است که به دلایل مختلفی نظیر موارد زیر رخ می دهد

• فشار خون بالای یا پایین مادر یا نوزاد
• کم خونی مادر یا نوزاد
• مشکلات جفت نظیر زود خارج شدن جفت از رحم
• مسدود شدن مجاری تنفسی نوزاد یا شکل نگرفتن آن
• خونریزی شدید مادر و ناراحتی‌ های جنین که منجر به شوک مادر شود.
• تروما در رحم یعنی ضربه به مادر که ممکن است جریان خون نوزاد را تهدید کند
• اندازه بزرگ نوزاد مانند داشتن سر بزرگ ه باعث طولانی شدن زایمان مادر می‌ شود.
• زایمان‌ های غیر طبیعی مانند قرار گرفتن نوزاد در وضعیت بریچ که زایمان را دشوار می‌ کند‌
• دیستوشی شانه یعنی اینکه نوزاد در هنگام تولد شانه‌ های او گیر کرده و در فرایند زایمان مشکل ایجاد شده است.
• مشکلات مربوط به بند ناف همانطور که می‌ دانید وقتی نوزاد هنوز در رحم است اکسیژن را از طریق خون مادر خود از طریق بند ناف دریافت می‌ کند بنابراین اگر مشکلی برای بند ناف به وجود آید به احتمال زیاد قطع شدن اکسیژن به مغز نوزاد اتفاق می‌ افتد از جمله این مشکلات می‌ توان پیچیدن بند ناف به سر نوزاد و مشکلات مشابه را نام برد.

کودکانی که به دلیل هر یک از عوامل ذکر شده دچار آسیب مغزی شوند نیاز به انجام کاردرمانی و توانبخشی دارند تا بتوانند عوارض ناشی از این آسیب دیدگی را کنترل کنند. در ادامه توضیحات بیشتری درباره فلج مغزی و کار درمانی برای کودکی که اکسیژن به مغزش نرسیده می دهیم.

مدت زمانی که یک نوزاد می‌ تواند بدون اکسیژن بماند قبل از اینکه آسیب مغزی رخ دهد!

تاثیرگذاری مدت زمان نرسیدن اکسیژن به مغز نوزاد از نوزادی به نوزاد دیگر متفاوت می‌ باشد ولی به طور کلی تخمین زده می‌ شود که اگر حدود ۱۰ دقیقه به مغز اکسیژن نرسد سیب مغزی شروع می‌ شود و در صورتی که به مدت ۲۵ دقیقه کاملاً از اکسیژن محروم باشد مرگ وزاد رخ می‌ دهد بنابراین هم پزشکان حامی مادر و هم دیگر متخصصان مانند ماما و متخصص زنان و زایمان لازم است در تشخیص و مدیریت این مشکلات به خوبی آموزش ببینند زیرا هرگونه تاخیر امکان عواقب جدی برای نوزاد را در پی خواهد داشت.

 آیا نرسیدن اکسیژن به مغز نوزاد باعث فلج مغزی می‌ گردد؟!

در جواب به این سوال باید گفت خیر یعنی در واقع نرسیدن اکسیژن به مغز نوزاد همواره با استفاده فلج مغزی او نمی‌ گردد و در مواردی نیز کمبود اکسیژن تنها دلیل علت فلج مغزی در نوزادان نیست با این حال پژوهشگران ارتباطی قطعی بین این دو پیدا کردند که نشان داده است فگی در هنگام تولد خطر ابتلا به فلج مغزی را بیشتر می‌ کند.

در واقع خفگی هنگام تولد معمولاً اندکی قبل یا در حین تولد تفاق می‌ افتد و تقریباً ۶ تا ۸ درصد از کل نوزادان به این دلیل دچار فلج مغزی می‌ گردند مطالعه‌ای دیگر نشان داده است که ایجاد فلج مغزی در نوزادان مبتلا به خفگی پریناتال بیشتر است و این مورد به کمبود اکسیژن در چند هفته پس از تولد اشاره می‌ کند.

آنچه والدین باید به آن توجه کنند استفاده از خدماتی مانند کار درمانی برای کودکی که اکسیژن به مغزش نرسیده است تا بتواند روی بهبود زندگی این کودکان در بزرگسالی نقش موثری داشته باشد.

علائم نرسیدن اکسیژن به مغز نوزاد

 از جمله علائم نرسیدن اکسیژن به مغز نوزاد می‌ توان به موارد زیر اشاره کرد.

• ممکن است رنگ پوست نوزاد کبود یا کمرنگ شود.
• رفلکس‌ های ضعیف شده و ضربان قلب پایین می‌ آید.
• در برخی از موارد نوزاد تشنج کرده و بیهوش شده یا سطح هوشیاری او پایین می‌ آید.
• در بعضی از نوزادان مکونیوم رخ می‌ دهد یعنی اولین مدفوع کودک در مایع آمنیوتیک مخلوط می‌ شود.
• در برخی موارد کودک دچار مشکلات تنفسی می‌ شود یا اصلاً نفس نمی‌ کشد.

این علائم در بدو تولد نوزادان مشاهده می شود اما ناتوانی های حسی و حرکتی با رشد کودکان کم کم در آنها دیده می شوند و در نتیجه باید کار درمانی برای کودکی که اکسیژن به مغزش نرسیده انجام شود تا این علائم بهبود یابد.

روش هایی برای درمان نرسیدن اکسیژن به مغز نوزاد

از جمله روش‌ هایی که می‌ توان برای درمان نرسیدن اکسیژن به مغز نوزادان از آن بهره‌مند شد شامل موارد زیر است.

• تهویه با فرکانس بالا
• اکسیژن رسانی غشایی برون بدنی ECMO
• استفاده از اکسید نیتریک

این روش ها در بدو تولد برای نجات جان نوزاد مورد استفاده قرار می گیرد اما زمانیکه نوزادی با عارضه ای مانند اتروفی یا فلج مغزی رشد پیدا کند دچار اختلالات حسی و حرکتی می شود که باید برای بهبود این عوارض از روش های کاردرمانی استفاده کرد.

کار درمانی برای کودکی که اکسیژن به مغزش نرسیده چه تاثیری دارد؟

کار درمانی برای کودکی که اکسیژن به مغزش نرسیده می تواند به بهبود علائم کمک کند. البته تا به حال هیچ گونه درمان قطعی برای این بیماری کشف نشده اما روش های کاردرمانی که توسط متخصصین انجام می گیرد می تواند تا حد زیادی به کاهش ناتوانی های این نوزادان کمک کند.

مراجعه به مراکز کاردرمانی و توانخشی می تواند اثرات مثبت زیر را برای بهبود توانمندی کودکانی که آسیب دیده اند یا دچار فلج مغزی شده اند، داشته باشد:

• بهبود آتروفی عضلات
• افزایش دامنه حرکتی مفاصل
• رفع انقباضات غیر ارادی عضلات
• افزایش استحکام و انعطاف پذیری عضلات
• بهبود عملکرد حرکتی
• کاهش سفتی و گرفتگی عضلات

کار درمانی برای کودکی که اکسیژن به مغزش نرسیده از چه زمانی باید شروع شود؟

مهمترین نکته ای که والدین باید به آن توجه کنند شروع کاردرمانی از سنین پایین است. در واقع هرچقدر سریعتر از روش های توانبخشی و کاردرمانی استفاده شد، نتیجه درمان بهتر خواهد بود و شرایط و مشکلات این کودکان را در سنین بزرگسالی بیشتر کاهش خواهد داد.

جمع‌بندی

در این مقاله در ارتباط با نوزادی که اکسیژن لازم به مغز او نمی‌ رسد و روش‌ های درمانی این عارضه و عواملی از این قبیل پرداختیم.  متخصصان ما با سال ها تجربه در زمینه کاردرمانی و توانبخشی کودکان در کنار شما هستند تا به بهبود کیفیت زندگی در نوزادان و کودکان مبتلا به فلج مغزی کمک کنند.